د ټورنټو پوهنځ (University of Toronto) څېړونکو د PET عکسګرۍ یو تخنیک جوړ کړی چې په ژونديو خلکو کې د مزمن تروماټیک اینسفالوپیتي (CTE) لپاره بایو مارکرونه تشخیصوي [1, 2].
دا پرمختګ ځکه مهم دی چې CTE تاریخي ډول یوازې له مړینې وروسته د دماغ د тъکړې معاینې له لارې تشخیص کېدلی و. په ژونديو کسانو کې د دې ناروغۍ پیژندلو وړتیا د طبي مداخلې لومړني فرصت، د ناروغۍ دقیق څارنه او د مخنیو کولو ستراتیګیو په اړه د ښه څېړنو لاره泳نه کوي [1, 2].
د ټورنټو پوهنځ د Brain Imaging Centre په مشرۍ او د ډاکټر John Smith تر لارښوونې لاندې، ډله یوه لومړنۍ Tracer جوړه کړه چې د دې حالت سره تړاو لرونکو ځانګړو tau aggregates ته هدف ورکوي [1, 2]. د دې څېړنې پایلې د 2026 کال د مای 31 نیټې اعلانې شوې [1].
په یوې ابتدایي څېړنې کې چې 30 پپلوAtleten (سپورټمنانو) پکې برخه اخیستې وه، نوې PET tracer 92% حساسیت [1, 3] او 88% ځانګړتیا (specificity) ښکاره کړه [1]. دا ارقام وړاندیز کوي چې دا وسیله کولی شي په باوري توګه د CTE مارکرونه له نورو عصبي حالتونو څخه جلا کړي.
سمیټ وویل: "دا په ژونديو ناروغانچي کې د CTE تشخیص په لور یو لوی ګام دی" [1].
ډاکټر Emily Chen، چې د ډلې یوه فعاله غړی ده، د دې کړنلارې تخنیکي دقت ته اشاره وکړه. چین ویې ویل: "زموږ PET tracer د CTE سره تړاو لرونکو tau aggregates لپاره لوړ affinity ښيي، چې موږ ته یو باوري in-vivo بایو مارکر راکوي" [2].
څېړنی ډله د داسې یوې وسیلې جوړولو ته تمرکز کړی چې په کلینیکي ډول د هغو Atleten او نظامي veteranانو سره د مرستې لپاره کارول شي چې تکرارې د سر ټروما (trauma) تجربه کړې وي. د tau پروټینونو د accumulated کېدلو په ښکاره کولو سره، چې د CTE اصلي نښه ده، کلینیکار ممکن ډیر ژر وکولای شي د ناروغۍ پروسس په ریښتینې وخت (real time) کې تعقیب کړي [1, 2].
“دا په ژونديو ناروغانچي کې د CTE تشخیص په لور یو لوی ګام دی.”
له مړینې وروسته تشخیص څخه in-vivo تشخیص ته د بدلون مانا دا ده چې CTE له یوې retrospective موندنې څخه تبدیل شي په یو اداره کېدونکی کلینیکي حالت. که دا تخنیک په لویو ډلو کې تایید شي، نو دا د سر ټروما لپاره یو معیاري تشخیصي پروتکول ترتیبولی شي، چې احتمالا په مسلکي سپورتونو او نظامي روزنیو کې د خوندیتوب پر مقرراتو اغیز کوي.
