پresident ډونالډ ټرمپ د 2026 کال د جون په 17مه، په فرانسه کې د ایویان (Evian) په ښار کې د G7 سرپرستۍ پر مهال په یوه وینا کې وویل چې د امریکا او ایران هستяيي تړیکه وروستۍ نه ده [1].
دا څرګندونه ښيي چې اوسنی ډیپلوماټیک چوکاټ لا هم احتمالي دی او د نورو مذاکراتو موضوع دی. دا ناپایداري د نړیوال امنیت لپاره یو خطرناک چاپ پیدا کوي، ځکه امریکا د ډیپلوماټیکو اړیکو او نظامي紧张ت (escalation) د ګواښونو ترمنځ توازن ساتلو هڅه کوي.
ټرمپ د سهار په 9:30 بجو [2] د یوې احتمالي موافقې د تالار لپاره ووویل، خو په دې ټکي یې ټینګار وکړ چې شرطونه لا نه دي ثابتی شوي [3]. هغه وویل چې که وروستۍ تړیکه د هغه اړواقو ته ځواب نه وايي، نو هغه به "د دوی د سرونو په منځ کې بمونه وغورځوي" [4].
په ایویان کې د G7 سرپرستۍ د څو نړیوالو جګړو د بحث لپاره د مرکز په توګه کار کړی، چې په کې د روسیه او Ukrainه جګړه او په غربي اسیا کې ناپایداري شاملې دي [5]. ټرمپ وویل چې امریکا د هستяيي تړیکو د پخلاوو نسخو په پرتله د یوې ګټورې پایلې په لټه کې ده.
د ایران د تړیکې څخه پرته، ولسمشر د نورو نړیوالو مشرانو سره د دوطرفه اړیکو په اړه هم خبرې وکړې. د هند د لومړي وزیر Narendra Modi سره په یوې meetings کې ټرمپ وویل: " امریکا او هند نشي کولی له هغه څخه ډیر نږدې شي چې اوس دي" [6].
لومړی وزیر Modi د هستяيي مذاکراتو د عملي اړیکو په اړه ځواب ورکړ. هغه وویل چې د تړیکې د پلي کولو پر مهال د هند د بحریو خوندیتوب باید په پام کې نیول شي [7].
په فرانسه کې د G7 کړنې لا هم اقتصاد، artificial intelligence او نړیوال امنیت ته تمرکز کوي، ځکه چې مشران هڅه کوي د کال د پاتې برخې لپاره خپلې ستراتیژۍ همغিজে کړي [8].
“" امریکا او هند نشي کولی له هغه څخه ډیر نږدې شي چې اوس دي"”
د ادارې کړنلاره 'ماکسیمم فشار' او احتمالي ډیپلوماسي ترکیبوي. د دې په عامه اعلانولو سره چې تړیکه وروستۍ نه ده او نظامي اقدام کوي، امریکا هڅه کوي چې د G7 له ګډ influence څخه ګټه پورته کړي ترڅو مخکې له دې چې رسمي تړیکه لاسلیک شي، تهران څخه سختې امتیازات ترلاسه کړي.
