پریzőډنت Donald Trump د 2026 کال د جون د 15مې د هرمز تنګو (Strait of Hormuz) د بیا فعالولو لپاره د امریکا او ایران ترمنځ د یو احتمالي تړون اعلان وکړ [1, 2].

دا تړون ځکه مهم دی چې د هرمز تنګې د نړۍ د انرژۍ د supplied لپاره یو اصلي رګ دی. د امریکا او ایران ترمنځ د شخړو حل کول د خام تېلو د باوري جریان په تضمینولو سره د نړیوال اقتصاد د ثبات هدف لري [2, 3].

د دې اعلان څخه وروسته، د تېلو قیمتونه په څو میاشتو کې خپلو تر ټولو ټیټو کچو ته ورسېدل [1, 2]. د بازار تحلیلګرانو وویل چې د بحري لارو د بحالیدو احتمالاً قیمتونه هغه کچو ته وړاندې کړل چې د ایران اړوندې جګړې څخه وړاندې موجود وو [3, 5]. دا تړون د دښمنۍ د پایپرا xúc او د هغو خنډونو د لیرې کولو هدف لري چې اوس مهال د عمان او ایران ترمنځ د بحري ترافیکو په لاره کې خنډ دي [4, 5].

سره له دې چې اداره دا تړون د اوبو د لارو د بیا فعالولو لپاره د یوې سمدستي ګام په توګه ګڼي [1]، خو نور تحلیلګرانو ویل چې ریکوري به سسته وي. ځینې راپورونه ښيي چې د تړون سره سره هم ممکن څو اونۍ یا میاشتې وخت gearing شي ترڅو تېل په بشپړه توګه د سیمې له لارې بهېږي [4, 6].

د هرمز تنګې لا هم د نړۍ یو له تر ټولو ناثابته جيوپولیتیکي ټکانو (chokepoints) څخه شمېرل کېږي. د تړون احتمالي طبیعیت پدې معنیست دی چې بشپړ تطبیق د دواړو هیوادونو د سولې د تړون د شرایطو په رعایت کولو پورې تړلی دی [2, 3].

“د تېلو قیمتونه په څو میاشتو کې خپلو تر ټولو ټیټو کچو ته ورسېدل.”

د تېلو د قیمتونو سمدستي ټیټوالی د یو لوی جيوپولیتیکي خطر د لیرې کولو په اړه د بازار 낙관یت (optimism) منعکسوي. خو د ادارې د مهالوارت او د تحلیلګرانو د اټکنو ترمنځ توپیر ښيي چې په هرمز تنګو کې فزیکي لوجستیک او امنیتي تصدیق ممکن د تېلو د عرضه په حقیقي زیاتوالي کې ځنډ پیدا کړي، چې دا کېدای شي په لنډ مودت کې د قیمتونو نوسان (volatility) سبب شي.