ولرئس Donald Trump ایران ته خبرداری ورکړ چې امریکا به هستяيي خبرتیاوې لغوه کړي، مګر دا چې دغه هېواد د خپلو هستяيي تاسیساتو د 100% معایناتو سره موافقه وکړي [1, 2].
دا غوښتنه په ډیپلوماټیک فشار کې یو سخت دریځ ته اشاره کوي چې هدف یې د ایران د هستяيي وړتیاوې له منځه وړل دي. د یو "عادلانه" تړون په达成ولو کې هر ډول ناکامي کولی شي سیمه ییز امنیت不稳定 کړي او نړیوالو د انرژۍ بازارونو ته زیان ورسوي.
د 2026 کال د جون ۲۴ په نیټه په Pennsylvania کې د ټرکونو د تولید یوې پلانټ ته د لیدنې پر مهال، ټرمپ وویل چې امریکا غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې ایران هستяيي وړتیاوې نلري [1, 3]. هغه ویل چې امریکا او ایران ښه اړیکې sustaining کړې دي او هغه هیله لري چې یو عادلانه تړون ته ورسېږي [3].
د هستяيي نظارت څخه پرته، ولرئس د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) څخه تېرېدونکو کښتۍ ته د ټولو (tolls) اخیستلو د ایران وړاندیز ته اشاره وکړه [1, 2]. ټرمپ وویل چې امریکا د دې پلان مخالفه ده او د نړیوالې سوداګریزې لپاره د دې لارې حیاتي اهمیت یې یاد کړ. هغه وویل چې په ورځنیه توګه 19 ملیونه ډبه تېل له دې تنگې څخه تېرېږي [1].
ټرمپ وویل چې که ایران د هستяيي معایناتو د بشپړ phạmون څخه انکار وکړي، امریکا به د خبرو اترو له پروسې څخه وتښتي [2]. دا अल्टیماتوم د هستяيي ځایونو ته لاسرسی په مستقیم ډول د ډیپلوماټیکو خبرو د دوام سره تړلی کوي.
په Pennsylvania کې د ولرئس څرګندونونه د پوخې فشار (maximum pressure) ستراتیژۍ ته اشاره کوي ترڅو په نظامي او اقتصادي دواړو fronts باندې امتیازات ترلاسه کړي. د هرمز تنگې په هدف نیولو سره، امریکا اشاره کوي چې هغه د navigation آزادي د یو غیر قابله بحث امنیتي لومبتیا په توګه ګڼي.
“امریکا به هستяيي خبرتیاوې لغوه کړي مګر دا چې دغه هېواد د 100% معایناتو سره موافقه وکړي”
دا توندروي ښيي چې امریکا له تدریجی ډیپلوماسۍ څخه لیرې کیږي او د بشپړ شفافیت غوښتنه کوي. د هستяيي معایناتو د خبرو اترو د مشروعیت سره تړلو او د هرمز تنگې کې د ټولو د مخالفت په meio، اداره هڅه کوي چې هم امنیتي او هم اقتصادي کمزورۍ وکاروي ترڅو تهران مجبور کړي چې جامع تسلیمې ورکړي.
