ټرمپ وویل چې د امریکا او ایران تړیکه به د هرمز تنگه بیرو کنه

سابقتي ولسمند ډونالډ ټرمپ وویل چې د امریکا او ایران د یوې نوې تړکې له امله به د هرمز تنگه (Strait of Hormuz) سس جمعه په بشپړ ډول پرانیسته شي ^[1].

دا اعلان د نړیوالو انرژۍ بازارونو او بحري امنیت لپاره د یوې احتمالي turning point (پدري نقطې) په توګه راغلی دی. د هرمز تنگه د نړۍ د تېروونکیو د تېلو تر ټولو مهمو نقاطو څخه یو دی، او د دې ثبات ډاډمنولو لپاره هر ډول تړیکه کولی شي په نړیوالو خامو تېلو کې نوسان کم کړي.

ټرمپ دا څرګندونه د поне‌شانبې په ورځ، 15 جون 2024 ^[1]، د جنیوا سارې (Lake Geneva) په ساحل کې په Evian-les-Bains کې وکړل. هغه د فرانسې لخوا د G7 غونډې ته hadir و ^[1]. سابقتي ولسمند د دې لارې بیرو کول د امریکا او ایران ترمنځ د یوې نوي اعلان شوې تړکې ته تړاو ورکړ چې هدف یې د جغرافیایي سیاستونو د tensão (تشنج) کمول او د منظمو بحري ترانسپورتونو بحالی کول دي ^[1].

ټرمپ وویل: "جمعه، د هرمز تنگه به په بشپړ ډول پرانیسته شي" ^[1].

د بشپړ بیرو کولو لپاره ټاکل شوی تاریخ جمعه، 21 جون 2024 دی ^[1]. د دې تړکې هدف د هغو کړاوونو حلول دي چې مخکې یې په سیمه کې د بندیز یا ګډوډیو ګواښونه رامنځته کړي وو. که څه هم په اعلان کې د تړکې د ځانګړو شرایطو په اړه تفصیلات نه وو ورکړل شوي، خو تمرکز د سوداګریزو کشتیو لپاره د خوندي تېرېدو په بحالی کولو باندې پاتې دی.

د G7 سرپرستي غونډې پر مهال د ټرمپ څرګندونه د تهرانو په وړاندې په ډیپلوماټیک چلند کې یو بدلون ښيي. د یوې لویې نړیوالې غونډې په چوکاټ کې د دې اعلان په coordinating (همغږۍ) کولو سره، دا اقدام د نړیوال تجارت باندې د تړکې د اغیزمنو اړونده د پراخې څو اړخیزه پیژندنې په اړه د یوې خواهش نښه ده.