ولسمشر Donald Trump (R-US) د جمعې په ورځ، د 2026 کال د جون 19 څخه د هرمز تنگو د بیا فعالولو لپاره د امریکا او ایران ترمنځ د یو تړون اعلان وکړ [3].
دا اقدام خورا مهم دی ځکه چې د دې ستراتیژیکې لاره له لارې 20% نړیوال تولید تېلو لاندې تېرېږي [1]. د دې محور هر ډول ګډوډوالی د نړیوایي انرژۍ امنیت او د بیو ثبات ته ګواښ دی.
ټرمپ دا اعلان د دوشنبې په ورځ په فرانسه کې د Évian-les-Bains په G7 سرپرېلو کې د فرانسویې جمهوریت د ولسمشر Emmanuel Macron سره له дву اړیکو meetings وړاندې وکړ. هغه وویل چې بیا پرانیستل به هغه وخت ترسره شي کله چې تړون لاسلیک شي، چې د دې لورې د مینز پاکول به ممکن شي. د هغو بحري مینزونو په اړه چې اوسمهال دا ځای بند کړی، ټرمپ وویل چې هغوی "seront vite retirées" — ژر به لرې شي [2].
د دې خبرینې وروسته په بازار کې غوغا پېښه شوه. د خام تېلو بیې څار %= 4 ټیټې شوې [2].
په هر حال، د دې اعلان سره په تړاو د امریکا دNavy د حقیقي نظامي موقف په اړه متضاد خبرونه ترلاسه شوي دي. په داسې حال کې چې ټرمپ یې په بیا پرانیستلو تمرکز کړ، د امریکا د حکومت یو spokesperson وویل چې د هرمز تنگو کې به د ایران بندرونه د U.S. Navy لخوا بند شي [3].
په سیمه کې د امریکا د نظامي شتون په اړه نورې تناقضونه هم څرګند شوي دي. ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې ټرمپ د هرمز تنگو څخه د امریکایي ځواکونو د وتګ ګواښ کړی، چې دا کیدای شي یو ستراتیژیک بنبست رامنځته کړي. نورې سرچینې وايي چې امریکایي ځواکونه به په سیمه کې پاتې شي ترڅو په ځانګړي ډول مینز پاک کړي او ډاډ ترلاسه کړي چې لاره بیا پرانیستل شوې ده [2, 3].
سره له دې تفاوتونو، د تړون د لاسلیک لپاره د جون 19 تاریخ او د تېلو د جریان بیا بحالی کول تر اوسه د رسمي مهالوې په توګه پاتې دي [3].
“دا ستراتیژیکه لاره 20% نړیوال تولید تېلو لاندې وړي.”
د لاره د پرانیستې ژمنې او د بحري بلاکېډ (بندیز) د راپورونو ترمنځ تفاوت د یو پیچلي 'maximum pressure' ستراتیژۍ په اړه اشاره کوي. سره له دې چې سمدستي هدف د نړیوالو تېلو بازارونو ثبات او د مینز په څیر د فزیکي خطرونو لیرول دي، خو امریکا شاید هڅه کوي چې د ایران د بندرونو په وړاندې تاکتیکي برلاሪتوب وساتي، حتی که ډیپلوماټیک اړیکې نارمالې شي.
