ولرئس Donald Trump وویل چې متحده ایالات به له ایران څخه لوړ enrichment لرونکی یورانیوم ترلاسه کړي، پرته له دې چې کوم رسمي تړون موجود وي که نه [1].
دا څرګندونه د ایران د هستوي وړتیاوو په اړه او د هستوي موادو د خپرېدو د مخنیوي لپاره د متحده ایالاتو د حکومت د مستقیم اقدام کولو ارادې په اړه د خبرو په چوکاټ کې یو مهم شدت کېدل دي.
پنجشنبه د خبری کنفرانس پر مهال Trump وویل چې یورانیوم په موجوده کې "entombed" (بند شوی) دی او د امریکا د سخته څارنې لاندې دی [1]. هغه وویل چې امریکا به اجازه ورنکړي چې ایران د دې موادو د ترلاسه کولو مخنیوی وکړي [2].
Trump وویل چې متحده ایالات پخپله د دې موادو ته کومي فعالې اړتیا نلري. Trump وویل: "موږ ورته اړتیا نلرنو، موږ یې نه غواړو... مګر موږ به هغوی ته اجازه ورنکړو چې دا مواد ولري" [2].
د یورانیوم د ترلاسه کولو د امریکا د دې وړتیا څرګندول هدف دا دی چې ایران د هستوي وسلو د پروګرام څخه منع شي [2]. دا ګام د داسې یو ستراتیژیکې کړنې وړاندیز کوي چې د وسلې لپاره اړین کلیدي اجزا د فزیکي لیرې کولو له لارې د کنټرول او محدودیت (containment) رامینځته شي.
په هرصورت، د ترلاسه کولو دا پلان د ایران د领导ت له خوا له مستقیم مخالفت سره وړاندې کېږي. د ایران لوړ境内 رهبر Ayatollah Mojtaba Khamenei وویل چې لوړ enrichment لرونکی یورانیوم باید په هیواد کې پاتې شي [2].
د دواړو هیوادونو ترمنځ tensione لوړه پاتې ده ځکه چې امریکا ټینګار کوي چې هغه کولی شي پرته له بهرنیو مرستو دا مواد خوندي کړي. سره له دې چې ځینې راپورونو کې ذکر شوی چې Trump د چین له سفر وروسته وویل چې "موږ مرستې ته اړتیا نلرنو"، خو نور راپورونه دا واضح کوي چې هغه په ځانګړي ډول د یورانیوم د پخپله اړتیا نشتوالي ته اشاره کوله [2].
“"موږ ورته اړتیا نلرنو، موږ یې نه غواړو... مګر موږ به هغوی ته اجازه ورنکړو چې دا مواد ولري."”
دا پرمخوالی په مینځ کې د خلیج هیوادونو کې د هستوي موادو د غیر خپرېدو په اړه د یوې ډیرې تهاجمي کړنې په لور د بدلون نښه ده. د ډیپلوماټیک تړون پرته د 'entombed' یورانیوم د ترلاسه کولو د وړتیا ادعاوې سره، امریکا د ایران د هستوي سایټونو د حاکمیتला ته چالنګ کوي او د مستقیمې نظامي یا استخباراتي сутиځنې خطر زیاتوي.
