ولسمشر ډونالډ ټرمپ د 2024 کال د مای 5 څخه په هرمز تنگ کې د متحده ایالاتو د پوځي عملیاتو، چې د Project Freedom په نوم یادیږي، د ودرويستو اعلان وکړ [1].
د دې عملیاتو د ودرويستو پریکړه، چې هدف یې په دغه حساس اوبني لاره کې د کښتۍ لارښونه وه، د واشنګټن او تهران ترمنځ په ډیپلوماټیکو اړیکو کې د یو احتمالي بدلون signal ورکوي. څرنګه چې د هرمز تنگ د نړۍ د تېلو د ترانزیټ لپاره یو اصلي رګ دی، نو په سیمه کې د پوځي موقف هر ډول بدلون کولی شي پر نړیوالو د انرژۍ بازارونو او بحري امنیتي وضعیاتو اغیزه وکړي.
Project Freedom د ثبات د ساتلو او په سیمه کې د تجارت د آزاد جریان د تضمین لپاره ډیزایین شوی و. دغه عملیات د عمان او ایران ترمنځ د تنګې په لاره کې د کښتيو لپاره لارښونه او امنیت برابرول.
د دې فعالیتونو په ودرويستو سره، اداره د فعال پوځي اسکارټ (escort) له موقف څخه د ډیپلوماټیکې Engagement یا اړیکو پلو ته لېږدېږي [1].
ټرمپ دا پریکړه د یوې رسمي تړون په اړه د روانو بحثونو سره تړاوکړه. ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل: "موږ د ایران تړون په اړه لوی پرمختګ کړی دی" [1].
اداره تر اوسه د یاد شوي پرمختګ ځانګړي شرایط یا د دې ودرويستو د پای لپاره کومه مهالواره (timeline) خپره نه کړې ده. خو دا ګام ښيي چې متحده ایالات د پوځي عملیاتو suspend کول د نیک نیت د یوې نښې یا په مذاکراتو کې د یوې bargaining chip په توګه کاروي [1].
سیمه ییز څارونکي وضعیت څاري ترڅو وګوري چې آیا ایران به په ورته ډول امتیازات ورکړي. د هرمز تنگ لا هم د نړۍ د ترټولو حساس geopolitical chokepoints څخه یو پاتې دی، چیرې چې پوځي موجودیت اکثره د تجارتي کښتيو د مداخلت پر وړاندې د deterrent یا خنډ په توګه کار کوي [1].
“"موږ د ایران تړون په اړه لوی پرمختګ کړی دی،" ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل.”
د Project Freedom ودرويست د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو په پالیسۍ کې یو تاکتیکی بدلون څرګندوي، چې د پوځي موجودیت له لارې د 'maximum pressure' څخه ډیپلوماټیکې کړنلارې ته لېږدېږي. که چیرې راپور ورکړل شوی پرمختګ د لاسلیک شوي تړون ته leading شي، نو دا کولی شي د تېلو بیې ثبات کړي او په فارسي خلیج کې د مستقیم پوځيConflict خطر کم کړي. خو د تړون په اړه د ځانګړو جزیاتو نشتون معنی دا لري چې د هرمز تنگ امنیت اوس د فعال بحري deterrence پر ځای په ډیپلوماټیک باور تکیه کوي.
