د امریکا 대통령 ډونالډ ټرمپ وویل چې د هرمز تنگه به د ایران سره له مستقیمې تړیکې وروسته پرانیسته شي [1].
دا څرګندونه ددې په څکۍ کې کېږي چې په دغې اوبايي لارې کې یوه پرلهکه بحران شالید شوی چې نړیوال ترانسپورت یې ګډوډ کړی دی. څرنګه چې دا تنگه د نړۍ د انرژۍ د supplied منابعو لپاره یو اصلي ترانزیټي ټکی دی، هر ډول اوږد مهاله بندیز د نړیوالو د تېلو بازارونو د ناثاباتۍ او په ټوله نړۍ کې د ترانسپورت د لګښتونو د زیاتوالي خطر پيدا کوي.
ټرمپ د Al Jazeera Arabic له لارې په یوې خپرونې کې د دې وضعیت په اړه خبرې وکړې [1]. هغه وویل چې د کشتيرانیې بیا پیل د دواړو هیوادونو ترمنځ د ډیپلوماټیکو خبرو اترو پایلو ته تړاو لري.
ټرمپ وویل: "د هرمز تنگه به د ایران سره له مستقیمې تړیکې وروسته پرانیسته شي" [1].
د هرمز تنگه د فارس خلیج او عمان خلیج ترمنځ موقعوم. دا د نړیوال اقتصاد یو له ترټولو مهمو ټکیو (chokepoints) څخه شمیريږي، ځکه چې هره ورځ د تېلو محصولات په لوی مقدار کې د دې تنګو لارو څخه تېرېږي.
د امریکا چارمندانو د دې لپاره چې داسې یوه تړیکه کله لاس ته ورسېږي، کوم ځانګړی مهالواره پلان وړاندې کړی نه دی. ادارې مخکې هم سیمې ته د ثبات په اهمیت ټینګار کړی و، خو اوسني بحران د سیمې په اوامونډو د کښتیو تګ اوCrud restrict کړی دی [1].
د کړکېچ د حل لپاره ډیپلوماټیکې هڅې لاهم د مستقیمې تړیکې د اړونگیو په محور ګرځي. اوسنی بنډ یا impasse لا هم په بحري لوژستیک او د هغو کښتیو په بیمه (insurance premiums) اغېزه کوي چې د دې سیمې څخه تېرېدو هڅه کوي [1].
“د هرمز تنگه به د ایران سره له مستقیمې تړیکې وروسته پرانیسته شي.”
د هرمز تنگې د بیا پرانیستلو لپاره د مستقیمې تړیکې شرط په ایښودلو سره، د امریکا اداره بحري لاسرسی د ایران سره په ډیپلوماټیکو خبرو اترو کې د یوې اصلي تالې یا وسیلې په توګه کاروي. دا تګلاره ښيي چې امریکا د کشتيرانیې بحران د حل لاره نه د یو جلا بشري یا تجارتي مسئلې په توګه، بلکې د یوې پراخې سیاسي حل لارې د مستقیمې پایلې په توګه ویني. د دې پایله به احتمالاً د تېلو د نړیوالو بیو په لنډمهاله ثبات کې رول ولري.
