د برتانیا د دفاع وزیر John Healey لېږدونکې د RAF یوه طیاره یکشنبه ورځ د روسیې په سرحد نږدې د GPS او navigation سیګنالونو د jamming (بندولو) تجربه کړه [1, 2, 3].
دا پېښه د Black Sea سیمې کې د electronic warfare د زیاتېدونکي کارونې او د حکومت د لوړپ Poste چارکارانو لپاره د وړاندې شویو خطرونو په اړه اشاره کوي. د satelite navigation او اړیکو په ګډوډولو سره، دې مداخلې د هواپیم او د هغه د مسافرو لپاره احتمالي د خوندې خطر създа کړی و.
دا اختلال د 2026 کال د May په 24 کې رامنځه شو، کله چې طیاره له Estonia څخه راستپळे کېده [1, 2, 3]. د راپورونو له مخې، د سیګنالونو مداخله نږدې درې ساعته دوام وکړ [3]. دې jamming ته د طیارې د standard satellite-based navigation او د اړیکو د لینکونو ساتلو وړتیا 영향을 ورساند، کله چې دا د روسیې سرحد ته نږدې الوتله [1, 2, 4].
د برتانیا چارکارانو د دې مداخلې سرچینه د روسیې د electronic warfare وړتیاوې اعلان کړې دي. د دفاع یوې سرچینې وویل چې دا عمل یو "reckless" (بې پرهده) مداخله وه [2]. دغه سرچینې ویې ویل چې jamming د پرواز سیسټمونو د ګډوډولو لپاره یو deliberate (څرګند) کوشش و.
که څه هم د RAF طیاره خپله سفر ته دوام ورکړ، خو دا پېښه د روسیې شاوخوا د هوایي فضایې ناثابتي څرګندوي. د electronic jamming کارونه یو پیژندل شوی تاکتیک دی چې د radar او GPS سیسټمونو د اندو کولو لپاره کارول کیږي، مګر د کابینې د یو وزیر لېږدونکي پرواز هدف ګرځینېدل د signal warfare کې یو لوی escalation (زیاتوالی) ښيي.
د دفاع چارکارانو تر اوسه د هواپیم د پرواز لارې په اړه د ځانګړي تاثیر یا دې ته چې آیا د خوندي ښالندისთვის د backup navigation سیسټمونو اړتیا وه، تفصیلات نه دي ورکړي. د برتانیا حکومت د دې پېښې په ځواب کې تر اوسه رسمي ډیپلوماټیکې sanction (سزې) نه دي اعلان کړې، هرڅخه چې دا پېښه د aviation safety (هوایي خوندې) د normas څخه د سرغوزې په توګه ثبت شوې ده [1, 2].
“"reckless" (بې پرهده) مداخله”
دا پېښه د روسیې د electronic warfare تاکتیکونو کې یو بدلون ښيي، چې له عمومي سیمهییز jamming څخه د ځانګړو او لوړ ارزښت لرونکو Assets هدف ګڼلو ته منتقل شوي دي. د دفاع وزیر د پرواز په ګډوډولو سره، روسیه د ستراتیژیکو اړیکو او navigation د ریښتنیو وختونو (real-time) د ګډوډولو وړتیا څرګندوي، چې دا د grey-zone provocation (پروکیشن) په توګه کار کوي؛ کوم چې له kinetic conflict (جګړې) څخه لیرې دی مګر د هوایي پېښو خطر زیاتوي.
