د برېتانیایي وړانګو یوې ادارې د 2026 کال د مای 20 نیټې په یوه ژوندۍ خپرونو کې په غلطۍ سره د King Charles III د مړینې اعلان وکړ [1].
دا پېښه د اتوماتیکو بیړنیو سیسټمونو د حساسیت او هغه احتمالي خطرونو ته اشاره کوي چې کله د حکومت د لوړ peringkat پروټکولونه د تخنیکي ستونزو له امله فعال شي، نو کېدای شي په عامه توګه سختې پانیک او اضطراب ته سبب شي.
د وړنګې چارواکو ویل چې د کمپیوټر یوې تخنیکي ستونزې (glitch) په اتوماتیک ډول د "د واکمن د مړینې" (Death of a Monarch) بیړنی پروټکول فعال کړ. دا سیسټم د دې لپاره ډیزایین شوی چې د واکمن د مړینې په صورت کې سمدستي او معیاري راپور وړاندې کړي، خو دلته د تخنیکي ناکامۍ له امله پرته له کومه اجازه فعال شو [2, 3].
شنندګانو د 2026 کال د مای 20 په شپه کې دا اعلان واورېد [1, 2]. وړنګې ادارې دغه غلطي له پیژندلو وروسته سمدستي اصلاحات او رسمي عذرغوښتنه وړاندې کړه.
د وړنګې مدیر Peter Moore وویل چې هغه له King Charles او همدارنګه له "خپلانو شنندګانو څخه د هر ډول د تکلیف سبب کېدو له امله" عذر غوښتی دی [4]. د خپرونو دا غلطي په یوه ژوندۍ livestream کې رامنځه شوه، چې د واکمن د ژوند د تایید لپاره یې سمدستي ځواب ته اړتیا وه [5].
د دې پېښې په aftermath کې، وړنګې ادارې د خپل تخنیکي چوکاټ (infrastructure) بیاکتنه وکړه ترڅو معلومه کړي چې دا پروټکول څنګه فعال شو. د وړنګې یو مدیر وویل چې د ستونزې سرچینه پیدا شوې او د دې لپاره ګامونه اخيستل کیږي چې داسې پېښه بیا تکرار نشه شي [6].
که څه هم وړنګې ادارې د هغه ځانګړي software نوم نه دی اخیستی چې د دې ستونزې سبب و، خو دې پېښې حساسو ملي اعلانونو لپاره پر اتوماتیک فعالونکو (automated triggers) د تکیې خطرونه څرګند کړل. ادارې تایید کړ چې دا غلطي په بشپړ ډول داخلي وه او د کومې بهرنۍ نفوذ یا breach پایله نه وه [3, 4].
“د کمپیوټر یوې تخنیکي ستونزې په اتوماتیک ډول د 'د واکمن د مړینې' بیړنی پروټکول فعال کړ.”
دا پېښه په عصري خپرونو کې د 'dead man's switches' او اتوماتیکو بیړنیو پروټکولونو سره تړاوین خطرونه څرګندوي. که څه هم دا سیسټمونه د ملي بحرانونو پر مهال سمدستي ځواب ډاډمنوي، خو د انسان د څارنې او تایید د مرحلې نشتوالی کېدای شي د ریاست د مشرانو په اړه د غلطو معلوماتو خپرولو ته leading شي، چې احتمالا پر مالي بازارونو یا عامه نظم او ترتیب اغیزه کوي.
