یوکراییني چارواکي د روسیې د ولسمشر Vladimir Putin او高级 چارواکو د تګتګ (aggression) د جرم لپاره د یوې ځانګړې نړیوالې محکمې غوښتنه کوي [1].

دا ګام د قانوني ځواب‌وتین لپاره یو فشار دی چې د موجوده نړیوالو محکموں له محدودیتونو څخه پورته دی. یوکرایین د یوې ځانګړې محکمې په تاسیسولو سره غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې د روسیې د مشرتابړۍ لوړې کچې نشي کولی د دې تا ዝوال (invasion) په اړه له تعقیب او محاکمې څخه تښتنه وکړي [1].

پرزېډنت Volodymyr Zelensky او د بهرنیو چارو وزیر Andrii Sybiha د European Union او د Europs Council د ملاتړ په وجه د دې ابتکار مشري کوي [1, 2]. وړاندیز شوې محکمه به د 1945-46 کال د Nuremberg محاکماتو پر اساس وي، چې له دویمې نړیوالې جګړې وروسته د Nazi نظام د مشرانو د محاکمې لپاره څخه ګټه اخیستل شوې وه [3].

دا محکمه په Netherlands کې په The Hague کې د تاسیس intentions لري [1]. د راپورونو له مخې، په اوسنی وخت کې 36 هیوادونه د دې ابتکار ملاتړ کوي [4].

دا هڅه په ځانګړي ډول د تګتګ (aggression) جرم ته تمرکز کوي. که څه هم International Criminal Court د جګړایي جرمو او د انسان Against crimes په اړه واک لري، خو د تګتګ جرم لپاره ډیری وخت یو ځانګړی میکانیزم ته اړتیا وي ترڅو د هغو هیوادونو په اړه چې د دې محکمې غړي نه دي، قانوني خنډونه تېره کړي [2].

د یوکرایین مشرتابړۍ ویل چې دا محکمه اړینه ده ترڅو د روسیې مشرتابړۍ د تګتګ جګړې او په یوکرایین کې د ادعاوو شویو جګړایي جرمو لپاره Responsible وګڼي [1, 3]. دا وړاندیز غواړي داسې یو قانوني precedent رامینځه راولي چې په راتلونکي کې د نورو مشرانو څخه د تګتګ جګړې پیل کول د محاکمې له ویرې پرته ممکن نه شي [3].

“وړاندیز شوې محکمه به د 1945-46 کال د Nuremberg محاکماتو پر اساس وي.”

د نورمبرګ په څېر د یوې محکمې لپاره فشار په نړیواله قانوني چوکاټ کې یو ستراتیژیک خالي ځای ښکاره کوي. څرنګه چې International Criminal Court په اسانۍ سره د تګتګ جرم تعقیب نشي کولی کله چې تورن د هغه هیواد مشر وي چې د Rome Statute غړی نه دی، نو یوه ځانګړې محکمه یو قانوني بدیل وړاندې کوي. د دې بریالیتوب تړاو پراخ ډیپلوماټیک اتفاق او د غړو هیوادونو غوښتنې ته پورسره دی چې اړین قانوني واک ورکړي.