د هاروارډ پوهنځ (Harvard University) څیړونکو وموندله چې یو رژیم چې په هغه کې ډېر پروسس شوي خواړه (ultra-processed foods) زیات وي، د ډیمینشیا د رامنځته کېدو له 58% [1] زیات risk سره تړاو لري.
دا موندنه د صنعتي خواړو پروسس او د مغز د اوږدمودستي روغتیا ترمنځ یو مهم تړاو په ګوته کوي، او وړاندیز کوي چې په لویۍ کې د خوړو انتخابونه کیدای شي په ذهني ظرفیت د کمزورتیا په پیل کې به درنه اغېزه وکړي.
په دې څیړنه کې، چې د دې میاشتې په پیلا کې وړاندې شوې، ډېر پروسس شوي خواړه د دې زیاتو riskونو د اصلي علت په توګه پیژندل شوي [1]. دا محصولات معمولاً پراخ صنعتي پروسس ته ځي او داسې اضافي مواد (additives) لري چې په کورني پخولو کې نه موندل کیږي. څیړونکو وویل چې د دې توکو مصرف د ذهني ظرفیت د څرګندې کمون سره تړاو لري، چې په نهایت کې کیدای شي د ډیمینشیا تشخیص ته leading شي [1].
د پروسس شویو توکو د مختلفو категорияګانو څخه، پروسس شوې غوښه د دې risk د یو لوی contributing عامل په توګه پیژندل شوې [1]. څیړنه ښيي چې د دې ځانګړو خوړو لوړ مصرف د څیړنې په نفوس کې د 58% [2] زیات risk سره تړاو لري.
که څه هم دا څیړنه یو قوي تړاو ثابتوي، مګر دا د وخت په اوګه د مصرف نمونو ته تمرکز کوي. ډاټا وړاندیز کوي چې د ډېرو پروسس شویو توکو د مصرف کمول کیدای شي د ذهني deterioration اړوند ځینې riskونه کم کړي [3].
د عامه روغتیا ексپرټانو له ډېر پخوا د میټابولیک روغتیا باندې د پروسس شویو رژیمونو سیسټماتیک اغیزو په اړه خبرداری ورکړی دی. دا نوې ډاټا دا اندیښنې عصبي سیسټم ته پراخوي او وړاندیز کوي چې مغز د cardiovascular سیسټم په څیر د ډېرو پروسس شویو اجزاوو د اغیزو وړاندې حساس دی [4].
هغه کسان چې د دې خوړو تر ټولو لوړې کچې مصرف کوي، د هغو کسانو په پرتله چې رژیم یې په اصلي (whole foods) خوړو مشتمل وي، د 58% [5] زیات risk تجربه کولو ته ډېر inclined دي. دا موندنې د مغز د فعالیت د ساتنې لپاره د رژیمي مداخلې اهمیت باندې ټینګار کوي لکه څنګه چې خلک بوډا کیږي [4].
“یو رژیم چې په هغه کې ډېر پروسس شوي خواړه زیات وي، د ډیمینشیا د رامنځته کېدو له 58% زیات risk سره تړاو لري.”
دا څیړنه د هغې شالید ته ګټه رسوي چې ثابتيږي د کالوري کیفیت، نه یوازې مقدار، عصبي اوږدژونډۍ ته اغیزه کوي. د risk د 58% په اندازه ټاکلو سره، دا څیړنه یو નક્لي معیار وړاندې کوي چې کیدای شي په راتلونکو رژیمي لارښوونو او د عامه روغتیا پالیسیو باندې اغیزه وکړي ترڅو د پیشگیرنې nutriion له لارې د ډیمینشیا prevalence کم کړي.
