د ملګرو ملتونو سکرتر جنرل Antonio Guterres په سهارشنبه، د 2024 کال د جون په 2 نیټه، د El Niño د نږدې راتګ په اړه یو urgent اقلیمي خبرداری جاری کړ [1].
دا خبرداری ځکه مهمه ده چې توقع کیږي دا هوايي الګو به د سیلابونو، وچکالۍ او تودوخې د څپو د لوړ Risiko په ګونډه کولو کې شاملې سختې نړیوالې ګډاوې رامنځته کړي [1], [2].
په جینوا کې د ملګرو ملتونو د مقر څخه په یو ویډیو کې Guterres وویل چې حکومتونه او ټولنې باید د هغه سختو هوايي اغیزو لپاره تیاری ونیسي چې دا پدیده یې رامنځته کولی شي [1], [3]. سکرتر جنرل ویال چې نړۍ باید د احتمالي بشري بحرانونو کمولو لپاره د دې اقلیمي پدیده اړوند بدلونونو ته ځان چمتو کړي [2], [4].
د دې پدیده د احتمال په اړه معلومات په مختلفو راپورونو کې لږ توپیر لري. یو مصدر ښيي چې په راتلونکو میاشتو کې د El Niño د رامنځته کېدو 90 فیصده [1] احتمال شته، پداسې حال کې چې بل راپور دا احتمال 80 فیصده [4] ښيي. سره له دې توپیر، دواړه ارقام د یوې لوړې احتمالي پدیدې په نښانه کیږي چې سمدستي نړیوال پام ته اړتیا لري.
El Niño معمولاً د شرق پسیفیک اقیانوس د سطحې د اوبو تودووالی ته اشاره کوي، چې د اتموسفیري څرګدو تغیر کوي او په ټوله نړۍ کې د بارانونو الګو بدلوي. دا اکثراً په ځینو سیمو کې د تباہونکې وچکالۍ او په ځینو نورو کې د катастроophic سیلابونو لامل کیږي، یو داسې چکر چې کولی شي د খাদ্য خوندیتوب او د عامه روغتیا инфраستراکچر不稳定 کړي [2], [3].
Guterres وویل چې د وضعیت بیړنۍ طبيعت د زیانمنو خلکو د ساتنې لپاره یو coordinated نړیوال ځواب غواړي. هغه ویال چې د وړاندینیو اقداماتو اړتیا ده ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې هیوادونه د پایله لرونکو سختو هوايي حالاتو په وړاندې بې तयाري نه وي [1], [4].
“د ملګرو ملتونو سکرتر جنرل Antonio Guterres د El Niño د نږدې راتګ په اړه یو urgent اقلیمي خبرداری جاری کړ.”
د El Niño د پدیدې لوړ احتمال، چې د اوږدمودت نړیوال تودووالي (global warming) له tendência سره یوځای کیږي، د سختو هوايي حالاتو په اړه یو compounding اغیز وړاندیز کوي. د حکومتونو لپاره، د دې معنی دا ده چې د Disaster response دودیزې طریقې ممکن ناکاره وي، چې له دې امله د پراخې اقتصادي او بشري زیان څخه د مخنیوي لپاره د preemptive اقلیمي تطبیق او د инфраستراکچر د پیاوړتیا په لور یو بدلون اړین دی.
