د اټومي وسلو د خپرولو د منع کولو تړیکې (NPT) د اړخistao ۱۱م بیاکتنې کنفرانس شنبه پرته له یوې اتفاقي یا حقیقي تړیکې پای ته ورسید [1].
دا ناکامي د نړیوالې تخفیفاتو د هڅو لپاره یو لوی ضربه ده، ځکه چې دا تړیکه د اټومي وسلو د خپاتیا د مخنیوي لپاره اصلي نړیوال چوکاټ دی. د یوې تړیکې د ترلاسه کولو څخه ナکامی د امنیتي Kritikal خلاګانې رامینځه وړاندې کوي او د نړۍ د لویو ځواکونو ترمنځ د ډیپلوماټیکې وېشلنې د ژورې کېدو نښه ده.
د ملګرو ملتونو سرچیننګ Antonio Guterres وویل چې د دې پایلې ته "پخپله ډېر ناهیله او خفه" دی [2]. دا کنفرانس، چې په نیویارک کې د ملګرو ملتونو په مقر کې ترسره کېده، د څار چهارو اونیو session وروسته په ۲۳ مای ۲۰۲۶ کال پای ته ورسید [3].
د spokesperon Stéphane Dujarric د یو بیان له مخې، Guterres وویل چې هغه د کنفرانس د دې وړتیا څخه ناهیله دی چې په یوې حقیقي پایلې باندې اتفاق ترلاسه کړي او "دا Kritikal فرصت وکاروي ترڅو زموږ نړۍ خوندي کړي" [1].
دا بنبستۍ په اصلي توګه د ایران د اټومي پروګرام محور होता [4]. د امریکا او ایران ترمنځ ډیپلوماټیک بنبستۍ اړخistao د دې څخه منع کړل چې د یوې وروستۍ ডকুমینټ په اړه موافقت وکړي، چې په عملي توګه د یوې ګډې تړیکې لاره یې a بنده کړه [4].
دا ۱۱مه ځل دی چې اړخistao د داسې بیاکتنې لپاره راټول شوي وي [1]. په نیویارک کې د پرمختګ نشتوالی په داسې عصر کې چې geopolitical tensione لوړېږي، د اټومي اهدافو د مدیریت ستونزه په ګڼه کوي.
“زه د NPT د بیاکتنې کنفرانس د ناکامۍ له امله په شدت سره ناهیله یم.”
د ۱۱م NPT د بیاکتنې کنفرانس ټلا کیدل د نړیوالې non-proliferation نظام د نازکۍ څرګندونه کوي. کله چې امریکا او ایران ګډه نقطه نه موندلی شي، دا یو داسې اثر رامینځه وړاندې کوي چې پراخه نړیواله محدوده د خوندیتو پروتکولونو یا د تخفیفاتو د مهالواره پلانونو له نوي کولو څخه منع کوي، چې احتمالا نورې هیوادونه د امنیتي خلا په نوم د اټومي وړتیاو ترلاسه کولو ته هڅوي.
