د ملګرو ملتونو نړیوال بحري سازمان (IMO) د 2026 کال د جون د 25مې په نیټه د هرمز تنگ څخه د بېړیو د تخلیې او اسکارټ عملیات ودروول [1].
د دې عملیاتو په ودروولو سره د نړۍ د تر ټولو مهمو د shipping لارو څخه په یوه کې د بحري ترانزیټ خوندیتوخو ته ګواښ رسیدلی دی. دا ګډاو په داسې حال کې رامنځه راغله چې په یوې داسې سیمه کې چې د نړیوال انرژي ترانسپورټ لپاره حیاتي ده، کړکېچونه او امنیتي خبرتیاوې ډیرې شوي دي.
دا پریکړه د عمان د ساحل نږدې د یوې تجاري بېړۍ پر برید وروسته شوې [2, 3]. راپورونه ښيي چې بېړۍ ته په یو projectile برید شوی دی، که څه هم سرچینې د بېړۍ د ډول په اړه توپیر لري او ځینې یې دا د مالونو وړونکی کشتی [2] او ځینې یې د کانتینرونو بېړۍ [3] بولي.
د دې برید څخه وروسته امنیتي اندیښنې ډیرې شوې. ایرانی چارواکو یو خبرداری جاري کړ چې بېړیان باید یوازې هغه لارې وکاروي چې د تهران لخوا منظورې شوې وي [3, 4]. دې لارښونې د هرمز تنگ څخه د خوندي تېرنې د ملګرو ملتونو د ماموریت پیچلتیا نوره هم زیاته کړې ده.
د IMO عملیات د اسکارټ предоставولو او په سیمه کې د بېړیو د تخلیې اسانولو لپاره ډیزاین شوي وو. د دې خدماتو ناڅاپي ودروول تجاري operatore-ان له هغه همسایه protections څخه محروم کړل چې مخکې د نړیوال سازمان لخوا وړاندې کیدل.
چارواکونو تر اوسه د دې لپاره کوم مهالاتی جدول وړاندې نه کړی چې دا اسکارټ عملیات کله به بیرو شي. دا وقفه تر هغه ድረስه موجوده ده ترڅو ملګرو ملتونه د وروستیا د projectile برید له امله د خطرونو او د سیمې د بحري خبرتیاوو له امله د محدودیتونو ارزیابي وکړي [1, 4].
“د ملګرو ملتونو نړیوال بحري سازمان د هرمز تنگ څخه د بېړیو د تخلیې او اسکارټ عملیات ودروول”
د هرمز تنگ کې د ملګرو ملتونو لخوا د اسکارټ عملیاتو ودروول د بحري ناثباتۍ په پام کې نیولو سره د یو لوی زیاتوالي نښه ده. د projectile برید او د ایران د لارو د غوښتنو په ځواب کې د عملیاتو په ودروولو سره، نړیوال جامعه په دې Corridor کې د بېطرفه خوندیتوب د تضمین کولو د کمزورې وړتیا اعتراف کوي. دا احتمال لري چې د تجاريK shipping لپاره د بیمې پریمیم زیات کړي او په سیمه کې د نورو kinetik جګړو خطر ته لاره پرانیزي.
