د امریکا د Army د AH-64 Apache تهاجمي هلیکوپټر دوه echipage وروسته له هغه چې طیاره د هرمز تنگې ته نږدې ټکاره شوه، ژغورل شول [1].
دا پېښه د نړۍ د یوې تر ټولو ناثابته بحري لارې په یوه برخه کې وشوه، چیرې چې د امریکا او ایران ترمنځ tensioneسونه ډیری وختونه د پوځي escalation خطر زیاتوي.
هلیکوپټر په 8 June 2024 باندې [1] د عُمان ساحل ته نږدې [2] ټکاره شوه یا اضطراري فرود وکړ. د امریکا د دفاع وزارت تایید کړ چې دواړه echipage خوندي دي او ژغورل شوي دي [1]. ولسمشر Donald Trump وویل: "پایلوټان ښه دي" [3].
دا ژغورنې عملیات د امریکا د پوځ لپاره یو مهم تخنیکي دستاود و. د U.S. Navy یو spokesperson وویل: "دا لومړی ځل دی چې د یوې ټکاره شوې هلیکوپټر د echipage د ژغورنې لپاره د سمندري ډرون څخه ګټه اخیستل شوې وي" [2].
مقاماتو تر اوسه دا نه ده معلومه کړې چې طیاره ولې ټکاره شوه. اوسنی راپورونه د تخنیکي تخلف د امکان او احتمالي د ایران د اقدام ترمنځ تقسیم شوي دي [3]. نور راپورونه ښيي چې علت لا تر اوسه تر څېړنې لاندې دی او د دښمنۍ اقدام یا میخانیکي تېروتنې په اړه کوم definitive attribution نشته [1].
مستعمله طیاره AH-64 Apache وه، چې د امریکا د Army لخوا د ژورو حملو او نږدېCombat support لپاره کارول کېدونکی اصلي تهاجمي هلیکوپټر دی. د ټکر دقیق ځای د هرمز تنگې ته نږدې و، چې د نړیوالو د تېلو د لېږد لپاره یو ستراتیژیک chokepoint دی [2].
د امریکا ځواکونه په سیمه کې خپل موجودیت ساتي ترڅو د navigation آزادي او ثبات یقیني کړي. د ټکر څېړنې دوام لري ځکه چې پوځ ډاټا او د پرواز شاوخوا شرایط تحلیلوي [1].
“دواړه echipage خوندي دي او ژغورل شوي دي.”
د ژغورنې لپاره د سمندري ډرون کارول د امریکا د maritime recovery وړتیاوې کې یو بدلون څرګندوي، چې ممکن په جنجالي اوبو کې د انساني ژغورونکو خطر کم کړي. خو، د هرمز تنگې کې د ټکر د علت په اړه مبهمیت یوې حساسې سیمې ته geopolitical tension یو بل слой زیاتوي.
