د CUSMA د تجارتي تړون په اړه امریکا او کاناډا د بنسټیزې اختلافاتو په حالت کې

د امریکا سفیره Katherine Hoekstra او د کاناډا تجارتي مذاکره کوونکي د کاناډا، امریکا او مکسییکو د تړون (Canada-U.S.-Mexico Agreement)، چې د CUSMA په نوم یالی دی، په اړه بنسټیزو اختلافاتو ته رسیدلي دي ^[1].

که چیرې درې واکمن هیوادونه د تړون په رسمي تمدید باندې اتفاق نه وکړي، دا بنسټیزه کړکېچ د شمالي امریکا د تجارت ثبات ته ګواښ کیدی شي. څرنګه چې دا تړون د سرحدونو ترمنځ د ملیاردونو ډالرو تجارت کنټرولوي، د اختلافونو په حل کې پاتې کیدل کولی شي د پام وړ اقتصادي نوسو ته leading {وړاندې} ورکړي.

مذاکره کوونکي په موجوده کې د څو کلیدي مسایلو په اړه د ګډې نقطې موندلو لپاره جدجه کوي. د اختلافاتو اصلي ټکي د موټرو د اصل د قوانینو (rules of origin) او د کاناډا د شیدو د بازار ته د لاسرسۍ په اړه دي ^[3]. دا مقررات ټاکي چې یو موټر باید څومره په شمالي امریکا کې تولید شي ترڅو د صفر ټیرف (zero tariffs) وړ شي، او د امریکا کوم مقدار شیدې کاناډا ته ننوتلی شي ^[3].

په داسې حال کې چې کاناډا او امریکا لا هم په بنسټیزو اختلافاتو کې دي، متحده ایالات مکسییکو سره خپلې اړیکې جاري ساتلې دي. امریکا او مکسییکو لا دمخه د موټرو د اصل د قوانینو په اړه یو دوه اړیز راغونډه مکمل کړې ده ^[3]. دا جلا پرمختګ په دریو اړیکو کې د یوې زیاتېدونکې غونډې په وړاندې اشاره کوي، چې کاناډا د ځینو صنعتي معیارونو په برخه کې یوازې پریښودله.

د وضعیت بیړه د یو سخت تقویم سره تړاو لري. د CUSMA د تمدید لپاره رسمي Deadline د 2024 کال د جولای 30مه ده ^[2]. د دې نیټې سره‌نازده، د ډیپلوماټیک حل لپاره فرصت کم کیږي.

سفیره Hoekstra او د کاناډا چارواکي لا هم ګوډون کوي، مګر د توقعاتو ترمنځ خالي ځای لا هم پراخ دی ^[1]. تر Deadline پورې د یو جامع تړون نشتوالی کولی شي هیوادونه مجبور کړي چې د ناپایداره لنډمهالیزو ترتیباتو تر neckline {لاندې} کار وکړي یا د اوسني تجارتي چوکاټ له بشپړ ټوټې کیدو سره وړاندام شي ^[2].