امریکا او ایران د June 15, 2026 په نیټه د خلیج کې د جګړو د بندولو لپاره د ceasefire یوې Preliminay memorandum of understanding ته لاسلیک کړ [1].
دا تړون ځکه مهم دی چې هدف یې د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) بیا خلا Cologne کول دي، چې د نړۍ د نفت او تجارت لپاره یو له تر ټولو مهمو بحري لارو څخه ده. که څه هم دا تړون سمدستي جګړې بندوي، مګر هغه بنسټیزې اټومي شخړې نهي حلوي چې له ډېرې مودې راهسې د دواړو هیوادونو ترمنځ اړیکې کړاړې دي.
پریزیډنت Donald Trump او د ایران高级 چارواکو د خلیج د روانې جګړې د پایپېلا لپاره دا تړون coordinated کړ [2]. دا memorandum دCombat operations د بندولو او د عمان خلیج او د هرمز تنگې کې د بحري ترافیکو د بحالیدو په اړه تمرکز کوي [3]. очаتومه ده چې د لاسلیک رسمي مراسم په Geneva، Switzerland کې ترسره شي [4].
د memorandum د شرایطو له مخې، دواړو خواو یو 60-ورځنی مذاکراتي Zeitraum پیل کړی [1] ترڅو د یوې تلپاتې د سولې تړون لپاره کار وکړي. خو لوی خنډونه لا شته دي. دواړه خواو د ایران د uranium enrichment د کچو یا د امریکا د sanctions د لګښت په اړه یوې اتفاقي نظر ته نه دي رسیدلي [5].
د ceasefire د phạmون په اړه راپورونه توپیر لري. ځینو سرچینو ویلي چې تړون د لبنان کې د جګړو د پایپېلا 条条款 هم لري [6]، مګر په نورو راپورونو کې ویل شوي چې تړون یوازې د خلیج او اټومي مسایلو ته محدود دی [7]. د تړون د شفافیت په اړه هم متضاد معلومات شته؛ ځینې راپورونه وايي چې ځانګړي شرایط پټ پاتې دي [8] او ځینې نور د sanctions او اټومي فعالیتونو په اړه اصلي شخړې په ګونان کې راوړي [1].
سره له دې تناقضونو، د دواړو حکومتونو لپاره سمدستي لومړیتیا د سیمې د اوبو ثبات تامینول دي ترڅو د بشپړې جګړې څخه ډډه کیږي [9]. دا 60-ورځنی فرصت د یوې ډیپلوماټیکې پل като کار کوي ترڅو معلومه شي چې آیا یو جامع تړون ممکن دی که نه [1].
“دا تړون په خلیج کې د جګړو ډبره کوي، مګر د اټومي غني کولو او sanctions په اړه مهمې شخړې نهي حلوي.”
دا memorandum د پوځي مخامخې څخه ډیپلوماټیکو تګلارو ته یو تاکتیکي بدلون څرګندوي. د هرمز تنگې کې د بحري امنیت د سمدستي اړتیا او د پیچلو اټومي بنبستو جلا کولو په لاره، امریکا او ایران یو موقتي اراموونکی Zeitraum رامینځه راوړی دی. د دې تړون بریالیتوب په دې Depend کیږي چې آیا دا 60-ورځنی فرصت د uranium enrichment په اړه یو سمجھکړه تالیک پیدا کولی شي که نه، ځکه چې د اټومي مسایلو نه حل کول د راتلونکو جګړو لپاره یو اصلي محرک پاتې پریږدي.
