امریکا او ایران د 2026 کال د جون د 15مې [5] ترمنځ د تفاهم یو memorandum لاسلیک کړ، ترڅو د دواړو هیوادونو ترمنځ فعاله نظامي عملیات پای ته ورسوي.
دا تړون د سیمې د ثبات او د مهمو کشتي لارو د خوندي کولو په doel شوی دی، چې د 2026 کال د فبروري میاشتې کې د ایران پر وړاندې د امریکا او Israel بریدونو له امله جګړه پیل شوې وه. د دې جګړو حل کول د نړیوالو انرژۍ بازارونو او په Persian Gulf کې د بحري امنیت لپاره خورا مهم دي.
ولسمن Donald Trump (R) وویل چې هغه د لاسلیک د پروسې له بشپړېدو څخه خوښ دی. هغه ویال چې د Strait of Hormuz ځینې برخې لا دمخه بیرو خلاصې شوې دي.
دا تړون د امریکا د بندرونو د بلاکونو د لیرې کولو او د Strait of Hormuz د بشپړې خلاصېدو په اړه دی. د امریکا د حکومت یو official وویل چې هغو کشتیو ته چې له دې تنگې څخه تګ کوي، به د 60 ورځو لپاره د وړیا تګ اجازه ورکړل شي [3].
که څه هم د دې memorandum اعلان د دوشنبې په ورځ وشو، مګر د رسمي لاسلیک مراسم به د 2026 کال د جون په 19مه په Switzerland کې ترسره شي [4]. دا تړون د ولسمن Trump، د معاون JD Vance (R) او د ایران د پارلمان د سپیکر Mohammad Bahadorbadi Gharibfahm ترمنځ د协调 (coordiation) له امله ترلاسه شوی دی.
دولتي چارواکو وویل چې د memorandum بشپړ جزئیات به ژر تر ژره عامه شي. د امریکا د حکومت د یو official په وینا، تمه کیږي چې ځانګړتیاوې د 24 څخه تر 48 ساعتونو پورې په کې خپره شي [2]. نورې راپورونه دا موده تر 48 ساعتونو پورې ټاکلې ده [1].
دا ډیپلوماټیک بریالیتوب د څو میاشتو له هغه ترینګلتیا وروسته راغی چې د نړۍ د تېلو د ترانزیټ د یوې تر ټولو مهمې نقطې د ګډوډولو خطر پکې و. د تفاهم memorandum ته د دې انتقال د دې ښکاره کوي چې د یوې دایمي تړون څخه وړاندې د紧张 (tension) کمولو لپاره یو مرحلي پلان غوره شوی دی.
“ امریکا او ایران د 2026 کال د جون په 15مه د تفاهم یو memorandum لاسلیک کړ ترڅو فعاله نظامي عملیات پای ته ورسوي.”
دا تړون یو ستراتیژیک بدلون څرګندوي ترڅو د یوې بشپړې سیمه ییزې جګړې څخهe مخه aنی شي چې کولی شي د تېلو نړیوال قیمتونه لوړ کړي. د Strait of Hormuz او د بندرونو د بلاکونو په تمرکز کولو سره، امریکا او ایران اقتصادي ثبات او بحري تجارت ته د سمدني سیاسي حل څخه ډیر优先级 (priority) ورکړی دی. د کشتینو لپاره د 60 ورځنیه وړیا موده د اعتماد ترلاسه کولو یوه طریقې ده ترڅو ډاډه شي چې دواړه خواوې په Switzerland کې د رسمي مراسمو څخه وړاندې د ceasefire (توقف جګړې) پابندی کوي.
