متحده ایالاتو او ایران د دواړو هېوادونو ترمنځ د جګړو د پایپېراو لپاره یو تفاهمي یادښت لاسلیک کړ [1].
دا تړون د 적اواتو د ودцьو او د هرمز تنگ کې د کشتي تېرېدو د فیسونو (چې ډېری وخت د "سرویس فیس" یادېږي) د اوږدمازې شخړې د حل لپاره هدف لري [1, 2]. څرنګه چې دا تنگ د نړیوالو د تېلو shipments لپاره یو حیوي رګ دی، نو په سیمه کې هر ډول ثبات په نړیوالو د انرژۍ بازارونو کې سمدستي اغېزې لري.
ولسمشر Donald Trump او معاون Bans د ایرانی پارلمان د سپیکر Ghalib سره یوځای پر دې سند لاسلیک وکړ [1]. د لاسلیک کولو رسمي مراسم په سوئټرلنډ کې ترسره شول [1].
Trump وویل چې د تفاهمي یادښت لاسلیک کولو ته خوښه لري او یادونه یې وکړه چې د هرمز تنگ ځینې برخې لا دمخه خلاصې شوې دي. هغه وویل چې دا تنگ به د جمعې په ورځ، 19 مای 2024، په بشپړه توګه خلاص شي [1].
د تړون د برخې په توګه، تفاهمي یادښت د هرمز تنگ کې د 60 ورځنۍ وړیا کشتي تېرېدو دوره وړاندې کوي [1]. معاون Bans وویل چې هغه هیله لري چې تنگ په اوږد مهال کې پرته له کشتي تېرېدو فیسونو څخه خلاص پاتې شي، هرڅه چې هغه یادونه وکړه چې د دې جزئیاتو د চূড়ান্ত کولو لپاره نورې عملي مذاکرات به اړین وي.
سره له لاسلیک څخه سرهst، د تړون د نهایتي کېدو په اړه ځینې تناقضونه لا شته دي. سره له دې چې تفاهمي یادښت د 15 مای 2024 په نیټه اعلان شوی و [1]، ځینې راپورونو ښودلې چې Trump د متن د اصلاحاتو غوښتنه کړې وه، چې پدې معنی ده چې سند لا تر اوسه نهایتي شوی نه و [2]. سربیره پردې، په داسې حال کې چې Trump د اوبايي لارې بشپړ خلاصیات اعلان کړل، نور راپورونه وړاندیز کوي چې د هرمز د فیسونو په اړه مذاکرات لا هم ستونزمن دي او یو نهایتي تړون ته نه یې لاره موندلې [1].
د ایران یو چارواک د 21 مای 2026 په نیټه وویل چې د امریکا لخوا وړاندې شوی وروستی د سولې وړاندیز د دواړو هېوادونو ترمنځ د ځینو خالي ځایونو په پوره کولو کې مرسته کړې ده [3].
“متحده ایالاتو او ایران د دواړو هېوادونو ترمنځ د جګړو د پایپېراو لپاره یو تفاهمي یادښت لاسلیک کړ.”
د دې تفاهمي یادښت لاسلیک د نړۍ د یوې تر ټولو ناڅرګندې بحري لارې په یوه نقطه کې د نظامي tensione کمولو لپاره یو ډیپلوماټیک هڅه दर्शوي. خو د 'بشپړ خلاصیاتو' د عامه اعلان او د کشتي تېرېدو د فیسونو پر وړاندې روانو شخړو ترمنځ توپیر ښيي چې دا تړون د یوې جامع د سولې تړون په ځای د نورو مذاکراتو لپاره یو چوکاټ دی. د هرمز تنگ باندې تمرکز ښيي چې اقتصادي فشار او بحري لاسرسی لا هم د واشنګټن او تهران لپاره اصلي bargaining chips پاتې دي.
