د ۲۰۲۶ کال د جون په پیلا کې د متحده ایالاتو او ایران ترمنځ اعلان شوی د سولې تړون د تېلو په نړیوالو بیو کې د ټیټوالي سبب شوی دی.
دا تړون ځکه مهم دی چې د Strait of Hormuz (هرمز تنگه) بیا پرانیزي، چې یو criticality ترانزیټ نقطه ده او تقریباً ۲۰٪ د نړۍ تېل ترې تېرېږي [1]. د دې د نقل و انتقال د لارې بحالی کول نړیوال عرضه ډېرة کوي او هغه اصلي geopolitical خطر له منځه وړي چې د انرژۍ لګښتونه لوړ ساتल्या.
د دوشمبرې، د جون ۱۰ څخه، د West Texas Intermediate (WTI) خام تېلو بیه تقریباً ۸۰.۴۰ ډالرو ته ټیټه شوه [2]. دا بیه د تېلو په بیو کې پنځه سلنه ټیټوالی ښيي [3]. که څه هم د بازار пърنی عکس مثبت و، خو تحلیلګرانو ویلي چې د راتلونکو ټیټوالی کچه لا تر اوسه ناڅرګنده ده.
د مصرفونکو لپاره د تېلو پمپونو پر بیو اغېز د متخصصینو ترمنځ د بحث موضوع ده. ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې د خام تېلو پنځه سلنه ټیټوالی ممکن په ځینو بازارونو، لکه California کې، د موټر chauffeurs لپاره د ګازولین د بیو ټیټوالي ته بدل شي [4]. خو نور تحلیلګرانو ویلي چې دا تړون د امریکایانو لپاره د بیو د چټکې ټیټې کېدو په اړه لږ امید وړاندې کوي او احتمالا به دوی ژر تر ژره ټیټې بیې ونه ویني [5].
څو عوامل د پرچون تېلو د لګښتونو سمدستي ټیټوالي مخه نیسي. د Global News تحلیلګره Heidi Petracek ویلي چې د تولید د زیاتوالي پروسه او د بندرونو د ګډاووe پاکول د خام تېلو د بیې ټیټې کېدو او د پمپونو د بیو د تعدیل ترمنځ ځنډ پیدا کوي. په نتیجه کې، د متحده ایالاتو د تېلو بیې ممکن د دې تړون څخه وروسته د نارمال کېدو لپاره میاشتې وخت ونیسي [6].
په بازار کې نوسبې (volatility) لا موجوده ده ځکه چې търکونکي د تړون اوږد مهاله ثبات او موجوده غوښتنه تاله کوي. ځینې څارونکو ویلي چې که څه هم د اعلان څخه وروسته بیې ټیټې شوې، خو ممکن نورې ډېرې ټیټې نشي [7].
“تقریباً ۲۰٪ د نړۍ تېل د Strait of Hormuz له لارې تېرېږي.”
د خام تېلو د معیارونو او د پرچون ګازولین د بیو ترمنځ دا توپال د انرژۍ د عرضه زنجیر (supply chain) کې ستونزه په ګوته کوي. که څه هم په Strait of Hormuz کې ډیپلوماټیک حل د نړیوالې عرضې لپاره یو سیسټمیک خطر لیر کوي، خو د تېلو د transport او تصفیې فزیکي حقیقت پدې معنیست چې geopolitical سوله سمدستي د نهایتي مصرفوونکي لپاره ارزانه تېلو ته نده اړوندې.
