امریکا او ایران د ۲۰۲۶ کال د جون په ۱۸مه نېټه د دواړو هیوادونو ترمنځ د فعالو جګړو د بندولو لپاره په electronically ډول یو تفاهمي یادښت لاسلیک کړ [3].
دا تړون د търګرتیا د نړیوالو انرژۍ بازارونو د ثبات او د търګرتیا د تجاري لارو د بیرو کولو په واسطه د سیمې د پراخې جګړې د مخنیوي لپاره یو مهم کوشش ښیي. دا تړون د سولې لپاره یو چوکاټ رامینځه راوړي، خو تر ټولو جنجالي ډیپلوماټیک خنډونه یې راتلونکو بحثونو ته پریښي دي.
دا ۱۴ ماده ای تړون د جګړو پر سمدستي بندیز او د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) پر بیرو کولو تمرکز کوي [1]. د دې حیاتي بحري لارې د لاسرسۍ په بحیال، دواړه هیوادونه د تجاري کشتۍو د تګ راتګ خوندي کولو هدف لري [4].
که څه هم دا سند د چهارشنبې په ورځ په electronically ډول لاسلیک شوی، خو د ۲۰۲۶ کال د جون په ۲۱مه، جمعې په ورځ به یې رسمي مراسم ترسره شي [3, 4]. دا رسمي مراسم به د Switzerland په Geneva ښاره کې ترسره شي [2].
دا یادښت ټولې اختلافات نه حل کوي. بلکې، دا د پاتې شویو مسایلو د حل لپاره د ۶۰ ورځنیو مذاکراتو موده پیلوي [1]. د دې راتلونکو خبرو محور د ایران د هستیايي پروګرام وضعیت دی، چې د دواړو حکومتونو ترمنځ د اختلاف اصلي نقطه پاتې ده [1, 4].
د امریکا د لاسلیک کوونکي په اړه راپورونه توپیر لري. CNN وویل چې ولسمشر Donald Trump د تړون پر یو نسخې لاسلیک کړی [3]. خو د امریکا نورو چارواکو ویلي چې یادښت په electronically ډول لاسلیک شوی او د کوم ځانګړي کس نوم یې نه دی اخیستی [2].
دا تړون د سختو جګړو او د tensioneاتو د زیاتوالي له یوې دورې وروسته راغلی. په Geneva کې د ډیپلوماټیک حل په لور دا ګام ښیي چې په Middle East کې د امنیتي وضعیت د مدیریت لپاره د څንډه اړخیزو اړیکو (multilateral engagement) لور ته یو بدلون راغلی [4].
“دا ۱۴ ماده ای تړون د جګړو پر سمدستي بندیز او د هرمز تنگې پر بیرو کولو تمرکز کوي.”
د دې یادښت electronically لاسلیک د یوې وروستۍ د سولې تړون پر ځای د 'سړې کولو' (cooling-off) یا ارامایي میکانیزم म्हणून کار کوي. د هرمز تنگې ته د لومړیتیا په ورکولو سره، امریکا او ایران د ۶۰ ورځنو موده کې د هستیايي بنسټونو د پیچلې ستونزې حل کولو څخه وړاندې د جګړې سمدستي اقتصادي فشارونه څاري.
