امریکا او ایران په Switzerland کې د لوړ پوړو خبرو اترو پر مهال د ایران د 12 ملیارد ډالرو [1] منجمدو شتمنیو د خوشالې کولو په اړه تر اتفاق رسیدو.

دا تړون د دواړو هیوادونو ترمنځ په ډیپلوماټیکو اړیکو کې یو مهم بدلون ښيي. دا اقدام په داسې حال کې کیږي چې په Middle East کې سیمه ییزې ناثابتي او د نړیوالو shipping lanes لپاره ګواښونه زیات شوي دي.

د امریکا معاون رئیس JD Vance او د ایران لوړ پوړ مذاکر Mohammad Ghalibaf په Geneva کې د غیر مستقیمو هستوي خبرو اترو د پرمخ وړلو لپاره سره وګوښتل [2]. د دې خبرو اترو هدف د نظامي tensione کمول وو، په ځانګړې توګه هغه چې د Strait of Hormuz په اړه د شخړو پورې اړوندې دي [3].

«دا یو فرصت دی چې نوې پاڼه وغالوو،» Vance وویل [4].

د خبرو اترو څخه وروسته د ایران له خوا دا مالي ترتیب تایید شو. Ghalibaf وویل: «موږ د 12 ملیارد ډالرو منجمدو شتمنیو د خوشالې کولو لپاره تر اتفاق رسیدو» [1].

دا ډیپلوماټیکه هڅه د یوې سختې میاستې وروسته راغلې. د تهران یو spokesperson وویل چې ایران به Strait of Hormuz هغه وخت پورې تړه وساتي ترڅو چې Israel په Lebanon کې خپلې حملې بندې نکړي [5]. د داسې یو بندیز به د نړیوالو تېلو ترانسپورت لپاره یو criticality artery ته ګواښ وي، چې د Geneva خبرو اترو هدف د داسې یو اقدام مخنیوی و [3].

د meetings د وخت په اړه راپورونه توپیر لري. یوې سرچینې وویل چې د خبرو اترو لومړی ګروپ د Monday، 21 June 2026 په نیټه پای ته رسیدو [6]. نورو راپورونو ته اشاره کړې چې د غیر مستقیمو هستوي خبرو اترو دویم ګروپ د Tuesday په ورځ په Geneva کې پلان شوی و [7].

سره له دې چې مالي پرمختګ ترلاسه شوی، خو پراخې هستوي مذاکرې لا هم غیر مستقیمې پاتې دي. امریکا او ایران رسمي ډیپلوماټیکې اړیکې نه دي ټیول او د دې تخنیکي بحثونو د تسهیل لپاره Switzerland څخه د یوې neutral منځنۍ هیواد په توګه ګټه اخیستې [2].

“«دا یو فرصت دی چې نوې پاڼه وغالوو.»”

د منجمدو شتمنیو خوشالول په هستوي ډیپلوماسۍ کې یو عام تاکتیکي وسیله ده، چې ډیری وخت د پیچلو امنیتي تضمیناتو څخه وړاندې د باور جوړولو لپاره کارول کیږي. د مالي تخفیف او بشپړ هستوي تړون ترمنځ د جلا کولو په Procurment، دواړه ادارې شاید هڅه کوي چې د Strait of Hormuz کې د بحريConflict سمدي خطر کم کړي، پرته له دې چې یو جامع نوي تړون ته commit شي.