امریکا او ایران د جون 28 [2] په نیټه پر دې موافقه وشول چې یو بل ته حملې ودروي او د Strait of Hormuz په اړه خبرې اترې پیل کړي.
د دې تړون هدف د نړۍ د تر ټولو مهمو shipping lanes څخه په یوه کې د نظامي tensione د زیاتوالي مخنیوی دی. د دې کړکېچونو حل کول د نړیوالې انرژۍ د امنیت او په سیمه کې دMaritime trade د ثبات لپاره اړین دي.
د دواړو هیوادونو استازه به د جون 30 [1] په نیټه په دوحه، قطر کې سره وګوري. دا لیدنه په اصل کې په Switzerland کې پلانされていたه [3] خو وروسته یې ځای د قطر پلاړه ته بدل شو.
دا خبرې اترې د ceasefire یادښت د مختلفو تفسیرونو له امله د ناثاباتۍ له یوې دورې وروسته ترسره کیږي. د Axios لخوا یاد شوی یو امریکایي چارواک ویل چې د حملو تبادلا د Strait of Hormuz په اړه د ځینې ځانګړو 条款ونو (clauses) پر سر د اختلاف له امله پیل شوې وه [6].
ایران د دې اوبایي لارې د مدیریت په اړه پر خپل دریځ ولاړ دی. د ایران د بهرنیو چارو وزیر Abbas Araghchi د جون 28 [4] په نیټه وویل چې د navigation اداره کول به د ایران د مسؤلیت لاندې وي او هیڅ بل هیواد یا ادارې ته دا مسؤلیت نه ورکول کیږي [5].
دا ډیپلوماټیک هڅه د جون میاشتې د یوېسریز پرمختګونو وروسته وړاندې کیږي. ولسمشر Trump د جون 11 [7] په نیټه وویل چې یو تړون ته نږدې یوست، او وزیر Abbas Araghchi د جون 12 [8] په نیټه وویل چې یو تړون نږدې دی او د Strait د بیا خلاصولو به پکې شامل وي. وروسته د جون 19 [9] په نیټه د ceasefire د لاسلیک مراسم ترسره شول.
سره له دې چې یادښت لاسلیک شوی و، خو अलीه نیټې بیروګانې ته راستنیدل د سولې ناپایداره طبیعت ښکاره کړ. په دوحه کې د وړاندې راتلونکي لیدنې هدف دا دی چې د دواړو هیوادونو د ceasefire د شرایطو د Strait د عملیاتو ته د تطبیق په اړه د مختلفو نظریاتو ترمنځ یو ډول توافق رامنځته شي.
“ امریکا او ایران د جون 28 په نیټه پر یو بل ته د حملو توقف اتفاق وکړ.”
د لیدنې ځای د Switzerland څخه قطر ته بدلیدل او د navigation د حقونو پر سر دوامدار اختلاف ښیي چې که څه هم دواړه خواړه غواړي چې د بشپړې جګړې څخه ځان وساتی، خو یو دایمي حل لا تر اوسه لاس ته نه دی رسیدلی. ایران د Strait of Hormuz د یوازیني مسؤلیت پر ټینګار د سیمه ییز chủ권을 (sovereignty) ثابتوي، پداسې حال کې چې امریکا هڅه کوي نړیوال maritime access تضمین کړي. د جون 30 خبرو اترو بریا به دې ته تړلې وي چې آیا د موجوده ceasefire یادښت د قانوني تفسیر په اړه یو کومسومه حل موندل کیږي که نه.
