ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د ایران حکومت د یکشنباره په نېټه، د 2026 کال د جون په 15ۍ [1]، د خپلو کړکباړو د پای ပြولو لپاره د تفاهم په یادښت لاسلیک وکړ.
دا تړون د هرمز تنگا د بیا فعالولو او د اسرائیل او لبنان د جګړو د حل په لاره د یوې ناثابته سیمې د ثبات لپاره هدف لري. څرنګه چې دا تنگه د نړۍ د تېلو د لېږد لپاره یوه حیاتي artery ده، نو دا تړون د نورو اقتصادي ټکانونو او نظامي escalation د مخنیو کولو لپاره هڅه کوي.
دا بریښنایی لاسلیک په فرانس کې د Group of Seven (G7) سرپرستي ناستې پر مهال ترسره شو، چې د 2026 کال د جون له 15مې څخه تر 17مې پورې ترسره کېږي [2]. دا تړون د جګړو په بندولو او د ستراتیژیکې اوبايي لارې ته د بحري لاسرسۍ د بحالیدو باندې تمرکز کوي. ټرمپ وویل: "د امریکا او ایران د تړون له مخې هرمز به د جمعې په ورځ بیا پرانیستل شي" [3]. دا بیا پرانیستل د 2026 کال د جون په 21ۍ نېټه پلان شوي دي [3].
ټرمپ د G7 مشرانو ترمنځ د دې تړون لپاره د ملاتړ په لټه کې د سرپرستي ناستې ته ورسېد. سره له دې چې ګروپ د احتمالي تړون په اړه د بحث لپاره راټول شوی و، خو په دې اړه چې ایا ګروپ د دې ترتیب ته یو جامع تایید ورکړی که نه، راپورونه توپیر لري [4, 5].
دا ډیپلوماټیک فشار د مینځنۍ خاورو په سیمه کې د دوامداره tensione-ګانو په څär کې راغلی دی. ټرمپ وویل چې د سیمې د ثبات لپاره د نورو اتحادیو څخه ډیر احتیاط ته اړتیا ده. ټرمپ وویل: "Netanyahu باید ډیر مسؤلیت احساس کړي" [6].
دا یادښت د امریکا او ایران د اوږد مهاله جګړې د پایلو لپاره د یو چو کټ (framework) په توګه کار کوي. د تنگې د بیا فعالولو په هماهنګۍ سره، دواړه هیوادونه قصد لري چې د ناڅاپي بحري clash-ونو خطر کم کړي او نړیوالو بازارونو ته د انرژۍ سرچینو جریان تضمین کړي [1, 3].
“"د امریکا او ایران د تړون له مخې هرمز به د جمعې په ورځ بیا پرانیستل شي."”
دا تړون د ایران په وړاندې د امریکا د بهرنیو چارو په پالیسۍ کې یو مهم بدلون څرګندوي، چې د اوږد مهال sanctions فشار څخه ډیر د نړیوالې انرژۍ د امنیت سمدستي بحالیدو ته priority ورکوي. د G7 سرپرستي ناستې سره د دې تړون تړاو په اړه، اداره هڅه کوي چې د نړیوالو ډیپلوماټیکو لارو له لارې دې یادښت ته شرعیت ورکړي، که څه هم د G7 د یوډیو تایید نشتوالی د اتحادیو ترمنځ د تړون د دوام په اړه د شکونو دوام ښيي.
