د امریکا ولسمشر Donald Trump او د ایران چارمندانو د 2024 کال د جون په 17 کې [1] د تالیک یادښت (Memorandum of Understanding) لاسلیک کړ، ترڅو د دواړو هیوادونو ترمنځ دجنایت او جګړې ودروي [1].
دا تړون د روانې جګړې د پایپېلا او په سیمه کې د نظامي tensione د کمولو لپاره یو مهم کوشش دی. د هرمز تنگې د بیا خلاصولو په لاره کې، د دې تړون هدف د نړیوالو انرژیو د ترانزیټ ثبات او دواړه هیوادونه د یو جامع سولې تړون په لور وړل دي [1, 2].
د یادښت د 条ټونو سره سم، دواړو خواو 60-ورځنی ډیپلوماټیک چوکاټ رامینځه راوستی [1]. دا موده د خبرو اترو د اسانولو لپاره ده، په داسې حال کې چې ایران ته د sanctions لنډمهاله تخفیف ورکول کېږي [1, 2]. عملیاتي تمرکز د هرمز تنگې په اړه پاتې دی، چې د نړیوالو د تیلو بازارونو لپاره یو حیاتي نقطه ده [2].
سره له لاسلیک څخه، د اټومي معایناتو او د هرمز تنگې د ترانزیټ د لګښتونو په اړه جدي اختلافات لاسې شته [1, 2]. دې شخړو د امریکا د ادارې څخه متضاد سیګنالونه رامنځه وړي. په یوه instance کې، Trump وویل چې خبرې „ښه به پیشلي“ [3].
په عین حال کې، ولسمشر د اطمینان لپاره سخت عبارتونه هم کارولي دي. Trump وویل: "که تاسو تنگه نه خلاصه کړئ، موږ به ستاسو بریښنايي پلانټونه له منځه یوسو" [4]. دا ناثاباتی د هغه پخلاړو څرګندو-نو وروسته راغلې چې Trump پکې ویل திரை "د تړون کولو لپاره په هیڅ ډول بیړه نمره" [5].
دا یادښت د یوې وروستۍ تړون پر ځای د یوې نازکې وقفې استازیتوب کوي. که څه هم 60-ورځنی چوکاټ د فعالو جګړو څخه یو ارامه وخت وړاندې کوي، خو د اټومي څارنې او د ترانزیټ لګښتونو په اړه د اتفاق نشتوالی ښیست چې د تلپاتې سولې لاره لا هم ستونزمنه ده [1, 2].
“"خبرې ښه به پیشلي."”
دا یادښت د یو جامع د سولې تړون پر ځای د یو ستراتیژیک فشار کموونکي (decompression valve) په توګه کار کوي. د هرمز تنگې د بیا خلاصولو ته د لومړیتوب په ورکولو سره، امریکا او ایران د نړیوالو د تیلو ذخایرو لپاره د اقتصادي خطرونو په اړه اقدام کوي، په داسې حال کې چې د اټومي خپریدو او څاکردۍ په څیر سخت geopolitical خنډونه وروسته ته پریښي دي. د 60-ورځنو چوکاټ بریکوالی دې ته تړلی دی چې آیا امریکا ډیپلوماټیک لاره غوره کوي یا د ولسمشر د عبارتونو په څیر د 'maximum-pressure' ګواښونو ته بیرو {revert} کیږي.
