د هرمز تنگې د تړلو وروسته امریکا او ایران د سولې خبرې پیل کړې

امریکا او ایران په سویټسرلند کې د سولې خبرې پیل کوي، ځکه تېهران د شنبه په ورځ، د 2026 کال د جون د 15مې ^[1]، د هرمز تنگه وتړه.

د دې حیوي کشتي‌رانه لارې تړل د نړیوالو انرژۍ بازارونو ته ګواښ جوړوي او سیمه ییزې tensione ې ته دې ته بیا زیاتوي، چې له دې امله په سویټسرلند کې ډیپلوماټیک ګډون د یوې پراخې جګړې د مخنیوي لپاره خورا مهم دی.

ایران وویل چې دا تړل د امنیتي خبردارۍ په توګه ترسره شوی ^[2]. تېهران وویل چې دا اقدام د لبنان پر وړاندې د اسرائیل د حملو په ځواب کې شوی، چې د ایران په باور د امریکا او اسرائیل ترمنځ د مخکینۍ ceasefire تړون نقض کړی [1, 2].

د دواړو هیوادونو ډیلوګیشنونه، چې د امریکا د یوې ډلې مشري د معاون JD Vance او ولسمان Donald Trump په لاس کې ده، د 2026 کال د جون د 16مې په یکشنبه په سویټسرلند کې د لیدنې لپاره پلان شوي وو ^[1]. د دې meetings هدف د اوسنی بحران حل کول او د یوې تلپاتې سولې لپاره د چو کټ جوړول دي.

د راپورونو له مخې، د 60 ورځو ^[3] مذاکراتي موده د 2026 کال د جون په 18مه پیل شوه [1, 3]. دا موده د دې لپاره ده چې دواړه خواوې د یوې لنډمهالې تړون پر جزئیاتو اتفاق وکړي.

د ډیپلوماسي د اوسني حالت په اړه متضاد راپورونه شته. یوې سرچینې وویل چې ولسمان Donald Trump او د ایران ولسمان مسعود Pezeshkian لا دمخه د جګړې د پایپۍ لپاره یو لومړنی تړون لاسلیک کړی ^[4]. خو نورو راپورونو ته اشاره کړې چې ډیلوګیشنونه یوازې په سویټسرلند کې د یاد لنډمهاله تړون لپاره د لیدنو په پلان کې وو ^[1].

د هرمز تنگې د امنیتي وضعیت په اړه د ایران انقلابي ګارډ (IRGC) مرکزي رول لري، په داسې حال کې چې دواړه هیوادونه د ډیپلوماسي د 60 ورځو ^[3] کړکۍ څخه ګټه اخیستو ته هڅه کوي [1, 3].