د IAEA Director General Rafael Grossi وویل چې د امریکا او ایران یوې لنډمهالې تړیکې د International Atomic Energy Agency څېړونکو ته د ایران د هستوي تاسیساتو ته لاسرسی ورکوي.

دا تړیکه د نړیوالې ټولنې لپاره خورا مهمه ده ترڅو تصدیق کړي چې ایران د هستوي غیر منتشري معیارونو ته ژمن دی. د دې ځایونو ته د څېړونکو د بیرونده کولو پهh توسط، د ملنډو (U.N.) څارونکی سازمان کولی شي د پروګرام پرمختګ څاره او ډاډ ترلاسه کړي چې د سولې تړیکه ثابته پاتې کیږي.

Grossi د ۲۰۲۴ کال د جون په ۲۶مه نیټه په ټوکیو، جاپان کې د خبری کنفرانس پر مهال د دې پرمختګ اعلان وکړ [1]. هغه وویل چې د امریکا او ایران لنډمهاله د سولې تړیکه د ملنډو هستوي څېړونکو ته ایران ته لاسرسی ورکوي [1]. دا لاسرسی د دې لپاره ډیزاین شوی چې د لنډمهالې د سولې تړیکې د ځانګړو شرایطو له مخلا د ایران د هستوي پروګرام تصدیق ممکن کړي [2].

کهچه Director General د مهالوارۍ په اړه optimist ਸੀ، خو دا پروسه لا تر اوسه په لومړنیو پړاوونو کې ده. Grossi وویل: "تخنیکي کارونه پیل شوي او موږ هیله لرو چې ژر هلته یو" [3].

پوره پلي کولو ته لاره بې له ستونزو نه وه. ځینې راپورونو د اونۍ په پیلا کې د دې په اړه د اختلاف اشاره کړې وه چې آیا تهران په بشپړه توګه د خپلې هستوي ځایونو د ملنډو څېړنو ته موافق شوی دی که نه [4]. خو په ټوکیو کې د Grossi تایید وړاندیز کوي چې اوس یو فعال چوکاټ موجود دی ترڅو دا لیدنې تسهیل کړي.

په سیمه کې د هستوي escalation د предотвра لپاره په ډیپلوماټیکو هڅو کې د IAEA رول مرکزي پاتې کیږي. د ادارې د ځایونو د فزیکي معاینې وړتیا د شفافیت یوasاس وړاندې کوي چې یوازې ډیپلوماټیک ډاډونه یې نشي وړاندې کولی، کوم چې د لنډمهالې تړیکې د بقا لپاره اړین دی [2].

“"د امریکا او ایران لنډمهاله د سولې تړیکه د ملنډو هستوي څېړونکو ته ایران ته لاسرسی ورکوي."”

د IAEA لاسرسي بحالی کول د ایران د هستوي فعالیتونو کې د شفافیت په لور یو مهم بدلون ښيي. که تخنیکي کارونه پرته له نورو اختلافونو پرمخ ځي، دا کولی شي سیمه ییزې tensione ثابته کړي او د امریکا او ایران ترمنځ د یوې دایمي هستوي تړیکې لپاره بنسټ چینه کړي.