امریکا او ایران د 2026 کال د جون په 15مه نیټه د جګالې په پایپراي کولو او د هرمز تنگا د بیا خلاصولو لپاره یو virtual memorandum of understanding لاسلیک کړ [1, 2, 3].
دا تړون د ایراني بندرونو د امریکا د بلاکاد په حل کولو او د نړۍ د یوې تر ټولو مهمې بحري لارې له لارې د تېلو جریان د بحالیدو په Procurment سره په geopolitical tensions کې یو مهم بدلون ښکاره کوي [1, 2].
د یاد memorandum د شرایطو له مخې، دواړه هیوادونه به د هستяيي non-proliferation خبرو اترو لپاره 60 ورځې مهلت پیل کړي [1]. دا تړون د ډیپلوماټیک ثبات ته د بیرتنې لپاره د امریکا د sanctions لګول او د ایران د کنګالو شویو Assets د خلاصولو په برخه کې خبرې پکې شاملې دي [1, 2]. سربېره پردې، دا تړون په مجموعه کې 300 ملیارده ډالرو reconstruction fund رامنځته کوي [1].
د امریکا ول preds Donald Trump (R) او VP JD Vance (R) دا سند په virtually ډول لاسلیک کړ [1, 2]. د ایران ول preds Masoud Pezeshkian وویل چې دا الکترونیک تړون تایید شوی دی [1]. دا اقدام ایران ته اجازه ورکوي چې په ازادۍ سره تېل پلوري، ځکه امریکا د سیمې د بندرونو بلاکاد پای ته رسوي [1, 3].
دا virtual signing ceremony د دې لپاره ډیزاین شوی و چې د جګړې د بندیز پروسه چټکه کړي او د یوایمن هستяيي تړون لپاره یو جوړ شوی لاره رامنځته کړي [1, 2]. سمدستي لومړیتیا د نړیوالې انرژۍ د امنیتي تضمین او د تېلو د بازارونو د ثبات لپاره د هرمز تنگا بیا خلاصول پاتې کیږي [1, 3].
چارواکو وویل چې دا 60 ورځنیه موده به د نوې ډیپلوماټیکې چوکاټ (framework) د وړتیا لپاره د یوې Kritikal testing ground په توګه کار کوي [1]. تمه کیږي چې دواړه هیوادونه په دې موده کې د ceasefire د پلو او د اقتصادي محدودیتونو د لګولو څارنه وکړي [1, 2].
“دا تړون په مجموعه کې 300 ملیارده ډالرو reconstruction fund رامنځته کوي.”
دا تړون د هستяيي disarmament له اوږدمودتنیو پیچلیو څخه د سمدستي اقتصادي او بحري ثبات د جلا کولو لپاره یو ستراتیژیک هڅه ده. د هرمز تنگا د بیا خلاصولو او د کنګالو شویو Assets د خوشې کولو ته د لومړیتیا په ورکولو سره، امریکا او ایران اقتصادي انسنټیوګانې رامنځته کوي ترڅو د ښکاره جګړې ته د بیرتنې مخه ونیسي، په عین حال کې چې د 60 ورځنۍ مودې څخه د دې لپاره استفاده کوي چې معلومه کړي آیا یو sustainable nuclear framework ممکن دی که نه.
