د راپورونو potrivit، ولسمان Donald Trump د ایران د امن وروستی وړاندیز رد کړو او له دې امله یې له دې هېواد سره د نوي تړیکې پرمختګ ورو کړی دی.
دا ډیپلوماټیک بدلون په داسې حال کې رامنځه کېږي چې د Strait of Hormuz بلاک (بندیز) لا هم د کښتیو تګ او راتګ ګډوډوي، چې دې کار سیمې ته د ثبات او نړیوالو د انرژۍ بازارونو لپاره خطرونه زیات کړي دي. د دې خبرو پایله به دا ټاکه کړي چې ایا دواړه هېوادونه د رسمي تړیکې په لور حرکت کوي که بېرته فعالې جګړې ته ګرځي.
مذاکره اوس مهال په پاکستان کې د ترسره کېدو په اړه بحث کېږي [1]. سره له دې چې د امریکا ادارې د ceasefire خبرو د دوام لپاره اراده ښودلې، خو د تړیکې üldیز momentum یا سرعت ټاک شوی دی [2]. Trump وویل چې د ایران وروستی وړاندیز په بشپړ ډول د منلو وړ نه و او د هغې شرایط یې رد کړل [3].
سره له دې چې وړاندیز رد شوی، Trump له ایران سره ceasefire تمدید کړ [4]. دې اقدام په ډیپلوماټیک پروسه کې یو متناقض signal رامنځته کړی، چې د دې ښکاره کوي چې د یوې جامع د امن تړیکې لاره سره له دې چې تنکه کېږي، هغوی غواړي چې د سمدني紧张ۍ (escalation) څخه ډډه وکړي [4].
د بازار نوسو (volatility) د دې ناڅرګونتیا په وړاندې غبرګون ښودلی. د نفط قیمتونه په سیشن کې تقریباً 4.1% ټیټ شول، ځکه چې پانګونوالو د خبرو د بیا پیل امکان او اوسنی ډیپلوماټیک بنبست (impasse) تله کوله [5]. د Strait of Hormuz بلاک لا هم د بحثونو یو اصلي ټکی او د اوسني اقتصادي فشار لوی علت پاتې دی [2].
سیمه ییزې اتحادیه ګانې هم خپلې ستراتیژۍ ajuste کوي. د اسرائیل首相 Benjamin Netanyahu وویل چې اسرائیل باید په راتلونکو 10 کلونو کې د امریکا له نظامي مرستو څخه خپل تړاو پای ته ورسوي [3]. دا څرګندونه په داسې وخت کې کېږي چې Netanyahu د uranium او په سیمه کې د اټومي وړتیاوو په اړه ځانګړي غوښتنې کوي [3].
د ډیپلوماسۍ اوسنی پړاو د امریکا د سختو شرایطو غوښتنې او د ایران د یوې ګټورې د امن تړیکې ترلاسه کولو د هڅو ترمنځ په یو紧张ۍ (tension) کې دی. د ceasefire تمدید سره، دواړو خواوو ته په پاکستان کې د شرایطو د بیا مذاکرې لپاره یو لنډمهاله فرصت میلاو شوی، که څه هم امریکا د پخوانیو وړاندیزونو په ردولو کې ولاړه ده [1, 4].
“Trump وویل چې د ایران وروستی وړاندیز په بشپړ ډول د منلو وړ نه و”
د ceasefire تمدید او د امن وړاندیز د رد کېدو ترمنځ دغه تفاوت د 'managed tension' یا مدیریت شوې紧张ۍ ستراتیژۍ ته اشاره کوي. د تړیکې پروسه د ورو کولو او په عین حال کې د ښکاره جګړې د مخنیو کولو په واسطه، امریکا پر ایران خپل نفوذ ساتي، په ځانګړې توګه چې د Strait of Hormuz بلاک اقتصادي فشار رامنځته کوي. خو د اسرائیل د امنیتي موقف بدلون د سیمه ییزو ځانبسۍ (self-reliance) په لور یو वाढونکی ټرېنډ ښيي، چې په منځني ختیځ کې د امریکا د نظامي ضمانتونو اوږد مهاله اغیز به کم کړي.
