امریکا او سیمه ییز لوبغاړي د ایران سره د روانې جګړې په تړاو د اټومي او کنونسیونل وسلو د یوې زیاتېدونکې سیالۍ سره وړاندې دي [1].
دا توندروتي د امریکا د نظامي ذخایرو په کمولو او غیر اټومي هیوادونو د مجبورولو له لارې چې د ملي امنیت د تضمین لپاره د خپلو اټومي وړتیاوو پراسپرولو ته فکر وکړي، نړیوال ثبات ته ګواښ جوړوي.
د امریکا چارکارانو ویل چې دوی د کنونسیونل وسلو د ذخایرو کمښت څاري [1]. دا ذخایر په داسې سرعت مصرف کیږي چې د دوی بیا رغول کې ممکن کلونه ولګي، چې دا ممکن د لوړ شدت لرونکو عملیاتو د دوامداره کولو لپاره د امریکا اوږد مهاله وړتیا محدود کړي [1].
په انکارا کې ترکیې ویل چې د ایران له امله د رامنځه आलेल्या ناثباتۍ له وجیهه ممکن د اټومي وسلو په سیالۍ کې ښکلاوه شي [2]. ترکیه د داسې یوې سیمې د امنیتي اغیزو ارزونه کوي چې چیرې اټومي پراخوالی د ایرانیت د اهدافو پر وړاندې د اصلي خاندوونکي (deterrent) په توګه وګڼي [2].
دا اندیښنې دوشنبه په متحده Nacionesو د غیر پراخوالي (non-proliferation) په یوه غونډه کې هم څرګندې شوې [3]. دغه غونډه په داسې حال کې چې سیمه ییزې tensione ړکېږي، د وسلو د نوي سیالۍ د احتمالي خطر په اړه تمرکز کړی و [3].
د متحده Nacionesو سرپرست انټونیو ګوتیرس ویل چې اوسنی وضعیت یوازې "له یوې غلط فهمۍ یا یوې غلطې اټکل څخه" یو ګام لرې دی چې یو فاجعه ناکې توندروتي ته ځی [3].
دا بحران د ایران د اټومي وسلو د اهدافو او د فعال جګالیزې سیمې د ناثباتۍ له امله رامنځه شوی [1, 3]. داسې وخت کې چې امریکا خپلې کمېدونکې ذخایر مدیریت کوي، سیمه ییز اتحادیان په زیاتډه پوښتنه کوي چې آیا کنونسیونل خاندوونکي د پراخې جګړې د مخنیو کولو لپاره لا هم کافي دي که نه [1, 2].
“له یوې غلط فهمۍ یا یوې غلطې اټکل څخه یو ګام لرې”
د امریکا د کنونسیونل وسلو کمښت او د ایران اټومي هڅو یوځای کیدل د امنیتي خلا създаوي. که سیمه ییز ځواکونه لکه ترکیه دا تصور وکړي چې امریکا نور نشي کولی یو باوري کنونسیونل چتر (umbrella) وړاندې کړي، نو د دې هیوادونو لپاره د اټومي وسلو ترلاسه کولو انګیزه زیاتیږي، چې دا ممکن په منځني ختیځ کې د لسیزو non-proliferation هڅې پای ته ورسوي.
