د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل چې په سوئټرلنډ کې د مذاکراتو د لومړۍ دورې وروسته ایران پر اوږدمودته هستяيي څېړنو موافقه کړې [1].
د دې شرایطو پر سر اختلاف د یوې نازکې ډیپلوماټیکې پروسې د ځنډولو ګواښ کوي، چې هدف یې د سیمه ییزو جګړو او اقتصادي制 sanctions (سنکشنونو) حلول دي. که دواړه هېوادونه د تصدیق پر پروتکولونو متفق نشي، نو د یو جامع تړون لاره ممکن تر رسمي کېدو وړاندې له خپاره شي.
ولسمشر ټرمپ وویل چې ایران د بحثونو په چوکاټ کې پر اوږدمودته څېړنو رضایت ښودلی [1]. خو ایرانی چارواکو وویل چې دوی داسې هیڅ امتیاز نه دی ورکړی [1]. دا تناقض په داسې وخت کې رامنځه راغی چې دواړه خواوې هڅه کوي داسې یو چوکاټ تعریف کړي چې د جګړې، sanctions او د ایران د هستяيي پروګرام په اړه یوې پراخې موافقې ته لاره پرانیستل شي [1].
د اوسني مهالوارې له مخې، تمه کیږي چې دا چوکاټ به په 60 ورځو کې د یوې پراخې موافقې لپاره لاره هواره کړي [1]. د دې مهالوارې بیړه مذاکرکونکو ته اضافي فشار ورکوي ترڅو د سوئس reuniونونو د دې متضاد روایتونو ترمنځ یو ډول همغټي رامینځه کړي.
د International Atomic Energy Agency (IAEA) جنرال ډیریکتور، رافایل ګروسي وویل چې دا ایجنسي به په ایران کې څېړنې ترسره کړي [1]. ګروسي وویل چې ایجنسي به پر دې پروسې مخکې لاړ شي، که څه هم د تطبیق لپاره ځانګړي میکانیزمونه تر اوسه پریکړه شوي نه دي [1].
IAEA لاهم اصلي اداره ده چې د دې تصدیق مسؤلیت لري چې هستяيي مواد د وسلو د تولید لپاره نه کارول کیږي. دا حقیقت چې ګروسي د څېړنو ترسره کېدو تایید کړی — سره له دې چې واشنګټن او تهران ترمنځ علني جګړه موجوده ده — ښیست چې د تخنیکي همکارۍ یو کچه لا هم ممکنه ده.
“ایران پر اوږدمودته هستяيي څېړنو موافقه کړې”
د سوئس خبرو په اړه د امریکا او ایران د روایتونو ترمنځ علني تفاوت د باور په کچه یو لوی خالي ځای او د تصدیق په اړه د اتفاق نشتوالی ښیست. که څه هم د IAEA د څېړنو ژمنه د نړیوال نظارت یو بنسټیز کچه وړاندې کوي، خو د پراخې موافقې لپاره 60یزه ورځنی چوکاټ لا هم ناپایدار دی که چیرې 两 طرفین د شفافیت پر بنسټیزو شرایطو متفق نشي.
