د امریکا نائب رئیس JD Vance او د ایران مذاکرونکو د ۲۳ جون په جنیوا کې د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې د پایپلا د بحث لپاره سره وګوښتل [1].

دا مذاکرې د ceasefire رامنځته کولو او د سیمې د امنیت او هسته ایو مسایلو په اړه د یوې پراخې موافقې لپاره یو criticality هڅه ده. د پاکستاني delegation ګډون، چې د لومړي وزیر شهباز شریف په رأس کې دی، په سیمه ییزه ډپلوماسي کې د یو بدلون نښه ده ځکه چې پاکستان د ایران په ګټه یو قوي بیان ورکړی دی [1, 2].

دا درې اړیزه غونډه یکشنبه پیل شوه [3] او تر ۲۴ جون د شپې پورې جاری وه [1]. مذاکرونکي د یوې تاریخي موافقې لپاره کار کوي چې د sanctions د تخفیف او د Strait of Hormuz د کنټرول په اړه به وي [4]. د غونډې د لوړې کچې سره سره، اړکې لاهم د پرمختګ په موجوده حالت باندې د اختلافونو سره مخ دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت یو څانګنی ویل چې "د هسته ایې موضوع په اړه هیڅ تفصیلي بحثونه نه دي شوي" [1]. برعکس، د Trump ادارې یو高级 official ویل چې د یوې موافقې د اصولو په اړه یو پراخه تعهد شته [4]. دغه official دا هم ویل چې "وخت زموږ په ګټه دی" [4].

پاکستان په دې کړوچارت کې یو څرګند رول لوبولی دی. د پاکستان delegation یکشنبه رسید [3] او اشاره یې کړې چې په راتلونکو 24 ساعتونو کې به یو لوی بریا (breakthrough) ترلاسه شي [5]. نورې راپورونه وړاندیز کوي چې د یوې موافقې চূড়ান্ত کول احتمالاً په راتلونکو 24 ساعتونو کې تمه کیږي [6].

دا ډپلوماټیکې هڅې د سختو کړکېچونو له یوې دورې وروسته ترسره کیږي. سره له دې چې مذاکرې جاری دي، ځینې محدودیتونه لاهم شته. راپورونه ښیي چې که څه هم د دې مذاکرې څخه وروسته ځینې حملې لغوه شوې، خو د بحري بلاک (naval blockade) لړۍ لاهم جاری ده [6]. د جنیوا د سرپرستۍ پایلا لاهم ناڅرګنده ده ځکه چې ایران د امریکا د دې ادعاوو پر وړاندې چې یو "لوយ معیار" ته رسیدلي دي، خپل اعتراضات دوام ورکوي [1].

"د هسته ایې موضوع په اړه هیڅ تفصیلي بحثونه نه دي شوي"

د ایران د ملاتړ کوونکي میډیټور په توګه د پاکستان شتون د سیمه ییزو ګټو د یوې نوې ترتیبولې نښه ده چې ممکن امریکا مجبور کړي د sanctions ډیر مهم تخفیفونه وړاندې کړي. د هسته ایو بحثونو په اړه د امریکا او ایران د چارواکو ترمنځ تضاد ښیي چې که څه هم ceasefire نږدې وي، خو د هسته ایې موافقې پیچلې تخنیکي اړختیاوې لاهم اصلي ستونزه ده.