د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې د پایپراساس د سولې تړون لاسلیک شول

امریکا او ایران د 2026 کال د جون پر 18مې د اوسنیې جګړې د پایپراساس د تفاهم یو یادښت لاسلیک کړ ^[1].

دا تړون د نړیوالو انرژۍ بازارونو د ثبات او د څو اونډو د هغه escalating conflict (پوپسېدونکي جګړې) د ځنډولو هدف لري چې ګواښ یې کړی و چې په یو سیمه ییز بحران بدل شي. د نړۍ د یوې تر ټولو مهمې بحري لارې د خوندي تېرنې په بحال، دا تړون د نورو اقتصادي نوسو د مخنیوي هڅه کوي.

پرزېډنت Donald Trump او د ایران پرېزېډنت Masoud Pezeshkian د جګړې د ځنډولو او د هرمز تنگې د بیا сутиال کېدو لپاره تړون لاسلیک کړ ^[1], ^[2]. دا تړون د یوې نوې ډیپلوماټیکې پروسې لپاره چوکاټ رامینځه বদিاتسوي چې هدف یې د اوږدنیو tensione (تشنجونو) حل کول دي، چې په کې د ایران د اټومي پروګرام په اړه مذاکره شاملې دي ^[3], ^[4].

د یادښت د شرایطو له مخې، ایران به سمدستي د هرمز تنگه بیرو کړي ^[5]. برسېره پر دې، په تړون کې ذکر شوی چې ایران ته به د خپلو تېلو د پلور اجازه پرته له کومو محدودیتونو ورکړل شي ^[5]. دا ګامونه د تجارت د جریان د بحال او د تېلو د بیو د ثبات لپاره پلان شوي دي.

په بدل کې، دا تړون غواړي چې امریکا خپلې sanctions (سنکشنونه/سختۍ) لیرې کړي او ملیاردونو ډالره یخ شوې شتمنیاوې آزادې کړي ^[6]. دا مالي ارامه کول د ایران د حکومت له خوا د تلپاتې سولې لپاره د یوې اصلي غوښتنې په توګه وړاندې شوي دي.

د تړون د رسمي کولو په اړه راپورونه توپیر لري. CNN ویل چې دواړو پرېزېډنتانو د جون پر 18مې تړون لاسلیک کړ ^[1]. خو د USA Today یو پخواني راپور کې ویل شوی چې که څه هم یو چوکاټ رامنځه شوی، مګر د بشپړ متن د خپرېدو او د رسمي مراسمو د ترسره کېدو لپاره به څو ورځې وخت څخه ترلاسه شي ^[4].

دا یادښت د یوې پراخې سولې تړون لور ته لومړی ګام دی. دواړو هیوادونو موافقه کړې چې د sanctions د اوږد مهاله وضعیت او په سیمه کې د امنیتي ترتیباتو د ټاکلو لپاره ډیپلوماټیکو خبرو ته ځي ^[2], ^[6].