امریکا او ایران د понеشانبه، ۱۱ جون ۲۰۲۶ په ورځ د ceasefire تمدید او د هرمز تنگې د بیا خلاکولو لپاره د سولې تړون اعلان کړ [1, 2].
دا تړون د نړۍ د یوې له تر ټولو ناڅاڅیوې بحري لارو څخه په یوه کې د tensione کمولو په Procurment سره د پانګونوالو لپاره جيوپولیتیکي risk کموي. څرنګه چې د هرمز تنگه د نړیوالو انرژي shipmentونو لپاره یو kritikal chokepoint دی، نو د دې بیا خلاکول نړیوالو بازارونو ته د تېلو او ګاز بهار stabilize کوي [1, 3].
پرېزېډنت Donald Trump وویل: "امریکا له ایران سره د سولې تړون کړی دی" [2]. د دې اعلان څخه وروسته، نړیوالو اکویټي بازارونو ته د پانګونوالو لخوا د جګړې د احتمالاتو کمیدو په ځواب کې ډیګا راغله. د امریکا د سټاک indexونه پهConsecutive دریمه جلسه کې پورته شول [1].
د انرژۍ په سکتور کې شدید correction لیدل شو. د Brent crude قیمتونه تقریباً پنځه سلنه ټیټ شول [3]، پداسې حال کې چې د پانګونوالو د سولې په هیلاوېدلو سره په نړیواله کچه د خام خام تېلو قیمتونه نږدې پنځه سلنه کم شول [4]. دا ناڅاپي ټیټوالی د هغه "risk premium" له منځه وړلو څرګندونه کوي چې معمولاً د مینځنۍ خاورو د ناثابتي په جریان کې د تېلو قیمتونه لوړوي.
د بازار analystانو وویل چې د هرمز تنگې بیا خلاکول به نړیوالې equities ته تقویت ورکړي [3]. دا تړون په داسې حال کې راغی چې Trump د نورو حملو پلانونه لغوا کړ، چې دا د ډیپلوماټیک حل په لور یو بدلون ښيي [1].
دا ډیپلوماټیک breakthrough د tensione د یوې داسې دورې څخه وروسته راغی چې نړیوالو تجارتي لارو ته یې ګواښ جوړ کړی و. د ceasefire تمدید هدف دا دی چې د دواړو هیوادونو ترمنځ د نورو مذاکراتو لپاره یو دوامدار فرصت برابر کړي [1, 2].
“"امریکا له ایران سره د سولې تړون کړی دی."”
د تېلو د قیمتونو ناڅاپي ټیټوالی او په equities کې ډیګا ښيي چې بازارونو د Prolonged conflict یا د هرمز تنگې د بلاکیدو لوړ احتمال په نظر کې نیولی و. د دې systemic risk په لیرې کولو سره، دا تړون د نړیوالو صنعتونو لپاره د input cost کموي او د مینځنۍ خاورو د انرژۍ exports د ثبات په اړه د پانګونوالو باور زیاتوي.
