امریکا او ایران د جګړو د پایپېرلو او د هرمز تنگې د بحري بلاکېد د لګولې لپاره د سولې تړون کړی دی.
دا تړون د نړیوالې تجارت او سیمې د ثبات لپاره خورا مهم دی، ځکه چې یې هدف د کېښتۍ پر وړاندې د حملو بندول او د نړۍ د یوې له خورا مهمو بحري لارو څخه د یوې لارې د ازادې تګ او راتګ ډاډمنول دي.
پرزېډنت Donald Trump د یکشنباره، 9 جون 2024 په ورځ د دې تړون اعلان وکړ [2]. هغه وویل چې تړون بشپړ شوی او د هرمز تنگه به آزاده وي [3]. دا تړون په غربي اسیا کې د جګړې د پایپېرلو او په سیمه کې د ټول-پراسې (toll-free) کشتيرانی د ټوکې کولوي باندې تمرکز کوي [3].
د پاکستان لومړی وزیر Shehbaz Sharif دې پرمختګ تایید کړ او ویې ویل چې پاکستان به په سویټزرلانډ کې د امریکا او ایران د تاریخي سولې تړون د لاسلیک مراسمو کوربه وړاندي کوي [1]. تمه کېږي چې رسمي لاسلیک د جمعې په ورځ، 14 جون 2024، په جنیوا کې ترسره شي [1].
نړیوالو څارونکو دې خبرورنې ته ښه reacted کړې ده. د مصر د بهرنیو چارو وزارت یو څارګونډی وویل چې دغه هیواد د امریکا او ایران د ceasefire (تګ او راتګ د جګړې د بندولو) په اړه د تړون د لاسرزی فرصت کاروي [4]. دا تړون د بغاوت کونکو له خوا د کېښتۍ پر وړاندې د حملو د بندولو له ژمنو وروسته شوی دی، چې دې کار د Houthis پر وړاندې د بمباریو د بندولو پریکړه ته لارشاد کړه [5].
د بلاکېد حل کول د انرژۍ بازارونو د ثبات لپاره دي ترڅو په تنگه کې د نظامي مداخلې ګواښ لیر شود. د ډیپلوماټیک پروسې جنیوا ته د انتقال او د پاکستان د посредیت په واسطې، طرفین غواړي د هغه conflict ته رسمي پای ووایي چې کلونه کې یې نړیوال تجارت ګډوډ کړی و.
“له ایران سره تړون بشپړ شوی، د هرمز تنگه به آزاده وي.”
دا تړون د ایران په وړاندې د امریکا د بهرنیو چارو په پالیسۍ کې یو مهم بدلون ښيي او د یوې پراخې بحري جګړې سمدستي خطر کموي. د هرمز تنگې د بحري بلاکېد په لیرولو سره، دا تړون د نړیوالې تېلو ترانزیټ ثبات осиgningوي او د انرژۍ بازار کې د بیو د ناڅاپي زیاتوالي احتمال کموي. د لاسلیک مراسمو لپاره د کوربه وړاندې په توګه د پاکستان رول داسې ستراتیژیک هڅه ښيي چې د سیمې د منځګویاوو څخه د ګټې اخیستنې له لارې په غربي اسیا کې اوږد مهاله سوله خوندي شي.
