امریکا او ایرانانو په دې اونۍ کې د میاشتونو وار د پایپې کولو او سیمه ییز tensione (تشنج) کمولو لپاره یو 14 ماده ای Memorandum of Understanding ته لاس کېښود [1].
دا تړمن واشنګټن او تهران ترمنځ په ډیپلوماټیکو اړیکو کې یو لوی بدلون څرګندوي. دا تړمن د اقتصادي ګناصو او امنیتي تعهداتو په یوځای کولو سره هڅه کوي چې Middle East ته ثبات راولي او د بحري تجارت مهمې لارې خوندي کړي.
په یاد یادښت کې د ایران د nuclear program (نیوکلیرې پروګرام) په اړه تعهدات شامل دي او د sanctions (سنکشنونو) په اړه substancial تخفیف وړاندې کوي [1]. د دې تړمن یو مرکزي اړخ د ایران لپاره د 300 ملیارد ډالرو د redevelopment fund (بیا رغولې فنډ) създаول دي [2]. سربېره پردې، دا تړمن د نړیوال تجارت د جریان ډاډمنولو لپاره د Strait of Hormuz د بیا خلاصولو پلانونه بیانوي [1].
د تړمن مالي شرایط د ایران د منجمدو شتمنیو د ملیاردونو ډالرو خلاщо کولو ته relate کیږي [3]. خو د 300 ملیارد ډالرو د redevelopment fund دقیق details لا تر اوسه د بحث موضوع ده، او دا پوښتنې پاتې دي چې کومې ادارې به د دې پانګونې لپاره پیسې ورکوي [2].
څارونکي په دې نظر کې نه دي چې کوم هیواد څخه په دې مذاکراتو کې ډیره ګټه پورته شوې. ځینې تحلیلګر وړاندیز کوي چې دا یادښت له امریکا څخه ډیر ګامونه غواړي، چې پکې د sanctions (سنکشنونو) لیرې کول او د شتمنیو خلاصولو شامل دي، چې دا ښيي امریکا ډیره باره پر ځان اخیستې ده [3].
نور چارواکي دا شرایط د تهران لپاره د یوې لویې ګټې په توګه ویني. John Bolton، د امریکا پخوانی National Security Advisor، ویل: "دا له هغه څه څخه ډیر دي چې ایران به یې کله هیله کړې وي" [4].
دا تړمن د Trump administration د ستراتیژیکې سیاسي ګټې ترلاسه کولو د هڅو په جریان کې راغی [5]. د دې 14 ټکو پلي کول به دا معلومه کړي چې ایا اوسنی ceasefire (توقف ډزې) کولی شي په اوږد مهاله سولې بدل شي.
“دا تړمن د ایران لپاره د 300 ملیارد ډالرو redevelopment fund شاملوي.”
دا تړمن هڅه کوي چې د یوې لوړې risk-economic trade-off (اقتصادي تبادلې) له لارې یو خطرناک conflict (جګړه) حل کړي. د 300 ملیارد ډالرو د redevelopment fund او د Strait of Hormuz د بیا خلاصولو د نیوکلیر تعهداتو سره د تړلو په Procuration، امریکا د خپلو امنیتي اهدافو ترلاسه کولو لپاره له مالي رغولې څخه ګټه اخلي. د تحلیلګرانو ترمنځ د دې په اړه اختلاف چې څوک ډیره ګټه پورته کوي، ښیي چې د دې تړمن بریالیتوب په دې پورې اړه لري چې ایا ایران به د وعده شویو اقتصادي ګټو په بدل کې خپلو نیوکلیرې محدودیتونو عمل وکړي که نه.
