پangulo Donald Trump د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې د پایپایه کولو او د Hormuz تنگښت د بيا فعالولو لپاره د تفاهم د یو یادښت (memorandum of understanding) اعلان کړ [1].
دا تړون د نړیوالو د انرژۍ بازارونو د ثبات او په Middle East کې د اټومي وسلو دکېړه د مخنیوي هدف لري. د Hormuz تنگښت د بيا فعالولو په Procuration، دا تړون هڅه کوي چې د نړۍ د خپلو ترټولو مهمو بحري لارو څخه د یوې لارې له لارې د نړیوالو کشتۍو تګ او راتګ بحالی کړي [2].
د یادښت لپاره د رسمي لاسلیک مراسم د جمعې په ورځ، 13 جون 2026 کال، په Geneva، Switzerland کې پلان شوي وو [1, 3]. دا تړون د میاشتو militari operations د پایپایه کولو او د یوې چوکاټ رامنځته کولو لپاره دی ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې ایران اټومي وسلې ترلاسه نه کوي [4].
Trump وویل: "د Hormuz تنگښت به بيا فعال شي" [1].
Trump وویل چې د بحري امنیت د ساتنې لپاره دا تړون اړین دی. هغه وویل: "یوازې یوه لاره شته ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې د Hormuz تنگښت خلاص پاتې شي" [2].
د یادښت د اټومي برخو په اړه Trump وویل چې دا تړون یو ستراتیژیک خنډ دی. هغه وویل: "دا د سولې تړون د اټومي وسلو لپاره یو دېوال دی" [4].
سره له دې اعلان څخه، د خبرو اترو د وضعیت په اړه راپورونه توپیر لري. پداسې حال کې چې ځینو سرچینو اشاره کړې چې تړون ته رسیدل شوي، نورو راپور ورکړ چې ګډوډ خبرې اترې دوام لري او تر اوسه یې وروستی تړون نه دی ترلاسه کړی [3, 1].
د خبرو اترو ته د Trump چلند 공격ي پاتې شوی دی. هغه وویل چې که چیرې دا ملت (ایران) ښه چلند ونه کړي، هغه به د ایرانیانو پر سرونو بمونه ورګډوي [4].
“"د Hormuz تنگښت به بيا فعال شي."”
دا یادښت د فعالې نظامي جګړې څخه ډیپلوماټیک چوکاټ ته د اړاوې یو لوړ خطر لرونکی کوشش څرګندوي. که چېرې دا په بریالیتوب تطبیق شي، د Hormuz تنگښت بیا فعالول به د نړیوالو د تېلو قیمتونو او د کشتۍو د کرایې پر فشار پام وکړي. aHowever، د تړون د وروستۍ حالت په اړه تناقضونه او د ولایت د دوامداره ګواښونو څخه څرګندیږي چې ډیپلوماټیک چاپرتس volatile دی، چیرې چې د تړون ثبات په ډیره اندازه د ایران د اټومي محدودیتونو پر منلو تکیه کوي.
