امریکا او ایران دوشنبه د یو جامع پلان (roadmap) په اړه هوکړه وکړه چې هدف یې په 60 ورځو کې د سولې د یوې وروستۍ تړون ترلاسه کول دي [1].
دا تړون د لبنان په کې د جګړې د پایلو کولو او پراخو سیمه ییزو tensãoګانو د کمولو لپاره د یو میکانیزم په رامنځ ته راتګ سره د Middle East د ثبات لپاره یو مهم هڅه ده [2].
د لوړې کچې مذاکراتو دوشنبه، د June 22 रोजी، په Switzerland کې د Lake Lucerne په سیمه کې پای ته ورسېد [1, 3]. بحثونه د دواړو هیوادونو ترمنځ د یوې دایمي حل لارې د رامنځ ته راتګ لپاره د یوې جوړښت لرونکي لارې په جوړولو تمرکز کړ. یو посредان وویل چې طرفین پر داسې یو پلان هوکړه کړې چې به په 60 ورځو کې د سولې د یو وروستی تړون لور ته یوسي [4].
نائب رئیس JD Vance (R-OH) وویل چې دې مذاکراتو د یو «بریاማ تړون لپاره ښه بنسټ» ایښی دی [1]. په یاد پلان کې د لبنان د conflict د حل لپاره ځانګړي هڅې شاملې دي، چې هدف یې د اوسنیو جګړو څخه ډیپلوماټیک وتلو لاره موندل دي [2].
د دې خبرینې په وړاندې د بازار غبرګون سمدستي و، ځکه د 60یزې مودې اعلان وروسته د تېلو (oil futures) قیمتونه منفي شول [4]. دا نوسان هغه لوړې مخاطرات ښکاره کوي چې د یوې ډیپلوماټیکې بریا احتمال سره تړاو لري، په داسې سیمه کې چې ډېره ځله د U.S.-Iran د کړکېچ له امله ناثابته شوې ده.
سره له دې چې دا پلان یو مهالوش رامنځه کړی، خو د وروستي سولې تړون ځانګړي شرایط لا هم د مذاکراتو په جریان کې دي. په لبنان کې د جګړې د پایلو کولو میکانیزم د اوسني تړون یو مرکزي رکن دی، چې هدف یې د نورو escalation مخنیوی ده [2, 5].
“موږ پر داسې یو پلان هوکړه کړې چې به په 60 ورځو کې د سولې د یو وروستی تړون لور ته یوسي”
د 60یزې ورځې د یوې Concrete Deadline ټاکل د U.S.-Iran اړیکې د خلاص ډیپلوماسۍ څخه د وخت په حساس مذاکراتو مرحلې ته اړولې دي. د پراخ سولې تړون او په لبنان کې د جګړې د پایلو کولو میکانیزم د یو ځای کولو په Procuration، دا پلان هڅه کوي چې سیمه ییز proxy conflictونه د دوه اړخیز ثبات لپاره د یو precondition په توګه حل کړي. د تېلو قیمتونو باندې سمدستي اغیز ښيي چې نړیوال بازارونه د Middle East د tensãoګانو کمیدل د انرژۍ د قیمتونو د ټیټیدو لپاره د یو catalyst په توګه ګڼي.
