د کشتۍ د ټکسونو او یورانیوم په اړه د امریکا او ایران د سولې خبرې ودریدې

د متحده ایالاتو او ایران ترمنځ د سولې خبرې د هرمز تنگ کې د وړاندیز شوي د کشتۍ د ټکسونو سیسټم له امله ودریدې دي.

دا بنبستۍ د نړۍ د تیلو د ترانزېټ د خورا مهمو ټکو څخه د یوې برخې د نااستحکامه کولو خطر لري. سره له دې چې دواړه هېوادونه د یو محدود تړون په اړه بحث کوي، مګر د غني شوي یورانیوم او بحري کنټرول په اړه د مسایلو په حل کې ناکامي د ښکاره جګړې خطر زیاتوي.

سینیټر Marco Rubio (R-FL) وویل چې متحده ایالاتو په خبرو کې لږ پرمختګ کړی دی، مګر د هرمز تنگ کې د ټکسونو د سیسټم نظر د قبول کولو وړ نه دی ^[1]. دا شخاره د ایران لخوا د کشتۍ د نظارت لپاره د جوړې شوې یوې نوې ادارې په اړه ده. د ایران د بهرنیو چارو وزارت یو څارګونډی وویل چې نوې اداره به د هرمز تنگ له لارې د خوندي تېرنې ډاډ ترلاسه کولو لپاره د کېښتيو څېڅونه او ټکسونه اعمال کړي ^[2].

د بحري ټکسونوal علاوه پر دې، دواړه هېوادونه د ایران د غني شوي یورانیوم د پروګرام په اړه تر اوسه تړون ته نه دي رسیدلي. دې بنسټیزې اختلافاتو د یو محدود تړون څخه جامع د سولې تړون ته د لیږد مخه نیولې ده [3, 4].

د ډیپلوماټیکو کړکېچونو تر څنګ یې عسکري tensione-ګانې هم زیاتې شوې دي. امریکایي ځواکونوअली په هرمز تنگ کې د ایرانی کشتیو د ډزما له جګړې وروسته د ځان دفاعي حملې ترسره کړې ^[1]. د راپورونو له مخې، امریکایي ځواکونو په دې لढा کې شپږ ^[5] کوچني ایرانی کشتی غرق کړل.

څو تحلیلګر خبرداری ورکوي چې اوسنی ډیپلوماټیک ستراتیژي معیوبه ده. د امریکا یو دفاعي تحلیلګر وویل چې په دې تیورۍ کې یوه لویه ستونزه شته: موږ لا دمخه دا ازمویلې ده ^[3]. دا کړکېچونه په داسې وخت کې راغیڅل چې واشنګټن او تهرانو دواړو د یو احتمالي تړون شرایط څېڅي چې تر اوسه یې ترلاسه کول ستونزمن دي ^[2].