امریکا او ایران د جګالې د بندولو او د هرمز تنگې د بیا کھولنے په اړه تر اتفاق رسید

امریکا او ایران د 15 جون 2026 ^[1] په نېټه د جګړو د بندولو او د Strait of Hormuz د بیا کھولنے په اړه یوې موافقتنامې ته رسید ^[2].

دا تړون د نړۍ د یوې تر ټولو مهمې بحري لارې له لارې د تېلو جریان په بحالولو سره د نړیوالو انرژي بازارونو د ثبات او سیمه ییزو tensione هاغو کمولو هدف لري. دا اوبايي لاره، چې د ایران او عمان ترمنځ موقعیت لري، په روانې جګړه کې یو اصلي مرکز ^[3] پاتې شوی دی.

د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف د دې تړون جزئیات تایید کړ. شریف وویل: "موږ هیله لرو چې د اسنادونو لاسلیک د جمعې په ورځ ترسره شي" ^[4]. د Strait of Hormuz بیا خلاصی د جمعې په ورځ، 19 جون 2026 لپاره پلان شوی دی ^[5].

د ایران بهرنی minister حسین امیرعبداللهیان د سولې د پروسې څخه د وړاندې تګ لپاره د خپل هیواد اراده څرګنده کړه. امیرعبداللهیان وویل: "موږ د جګړو د پایپلو او د Strait of Hormuz د بیا کھولنے لپاره ژمن یو" ^[6]. دا تړون د ceasefire یو چو کټ ټاکلی چې هدف یې 60 ورځې وي ^[7].

د اعلان څخه وروسته په بازارونو کې سمدستي واکنشونه رامنځه شول. د Brent crude futures قیمتونه 4 سلنې mäيټ شول ^[8] ځکه چې търکونکي د بحري بلاکېد (blockade) د پای توقع درلوده.

په هر حال، د تړون په بشپړ phạmون کې تناقضونه لا شته دي. سره له دې چې تړون د جګړو په پایولو تمرکز کوي، президенټ Donald Trump (R-FL) اشاره وکړه چې ځینې محدودیتونه به پاتې وي. ټرمپ وویل: "سره له بیا کھولنے، بلاکېد به دوام یوم" ^[9]. دا بیان له هغه راپورونو سره مغایرت لري چې وايي تړون د shipping لپاره د اوبايي لارې د بشپړې خلاصیدو لپاره ډیزاین شوی دی ^[10].

د دواړو هیوادونو وویل چې دا تړون به روانه جګړه پای ته ورسوي او د تېلو ستراتیژیک جریان به بحال کړي ^[11]. د جمعې په ورځ د لاسلیک مراسم به احتمالا دا شرایط رسمي کړي، که څه هم د بلاکېد په اړه اختلاف د تړون په پلي کولو کې د احتمالي کړکېچونو په direction اشاره کوي.