امریکا او ایران د ۲۰۲۶ کال د جون په ۱۸ کې د ceasefire او shipping یو تړون لاسلیک کړ [1]، چې týmून د دې دوو هیوادونو ترمنځ د فعالې جګړې دوره پای ته ورسیده.
دا تړون ځکه مهم دی چې د هرمز تنگې د بحري بلاکېد هدف ګرځوي، چې د نړۍ د انرژۍ د لېږد لپاره یو اصلي artery دی. د دې لارې د търکي ټر افیک ترلاسه کول به په ټوله نړۍ کې د مصرفکونکو لپاره د پټرول او تېلو بیې ټیټې کړي.
یو پاکستانی میانجی وویل چې د تفاهم یادښت (MoU) له لارې ایران به هرمز تنگه بیره خلاصه کړي او امریکا به خپله بحري بلاکېد لیرې کړي [3]. دا ډیپلوماټیک بریالیتوب د ناثباتۍ له یوې دورې وروسته راغی، چې پکې د ۲۰۲۶ کال د مای ۷ په ۲۸ کې د ceasefire یو پخلاوان تمدید شامل و [2].
د بازار غبرګون سمدستي و. تحلیلګرانو وویل چې د چهارشنب سهار تېلو بیې په شدت سره ټیټې شوې، ځکه چې търکونکو د خبرو اترو په روند پام وکړ [5]. دا تړون، چې د امریکا د ول predsident Donald Trump او د ایران د Masoud Pezeshkian په ګډون دی، د Persian Gulf او Arabian Sea د ثبات لپاره هڅه کوي [3].
په هرصورت، د تړون وضعیت لاهم د چارکارانو ترمنځ د بحث نقطه ده. سره له دې چې ځینې راپورونه ښيي چې تړون لاسلیک شوی دی، خو د Foreign Ministry یو څانګور Esmail Baqai وویل چې تړون نږدې نه دی [4]. دا تناقض وړاندیز کوي چې که څه هم یو چوکاټ شته، مګر ځینې د پلي کولو جزئیات یا رسمي تاییدونه شاید لاهم په انتظار وي.
سره له دې ډیپلوماټیکې کړکېچې، ځینې shipping تحرکونه لا دمخه پیل شوي دي. راپورونه ښيي چې د دې پرH developments په پایله کې یو سعودي supertanker د هرمز له لارې تېرېدل پیل کړي دي [3].
“د جګړې د پای ته رسونې MoU به ایران د هرمز تنگه بیره خلاصه کړي او امریکا به بحري بلاکېد لیرې کړي.”
دا تړون په منځنۍ ختیځه کې د جغرافیایي سیاست د tensãoګانو په لور یو لوی بدلون څرګندوي، چې د عسکري محدودیت پر ځای اقتصادي ثبات او د انرژۍ امنیت ته لومبیتوب ورکوي. د هرمز تنگې د بیره خلاصولو په Procurment، دواړه هیوادونه د نړۍ د یوې اصلي اقتصادي زیانمنې نقطې په اړه اقدام کوي، هرڅه چې د ایرانی چارکارانو متناقضه بیانیې ښيي چې له لاسلیک شوي یادښت څخه تر بشپړ فعالې سولې پورې لیږد ممکن ډیپلوماټیکو خنډونو سره مخ شي.
