امریکا او ایران د هرمز تنگې د بیا खुल کولو لپاره یادښت ته لاسلیک کړ

امریکا او ایران د هرمز تنگې د بیا खुल کولو او د ایران د تېلو د صادراتو د بحالی لپاره په ۱۴ نکطو ته مشتمل یو تفاهمي یادښت ته لاسلیک کړ ^[1], ^[2].

دا تړون په سیمه ییز ثبات کې یو مهم بدلون ښیي، چې د تېلو د جریان په بحالۍ او د نړۍ د یوې تر ټولو حساسې بحري لارې په یوه له ټکو کې د نظامي紧张ۍ د احتمالي کمیدو له لارې، کیدای شي د انرژۍ نړیوال قیمتونه ټیټ کړي.

دا یادښت له ۱۴ ټکو څخه جوړ شوی دی ^[1]، ګ dage ځینې راپورونه یې د ۱۴ paragrafo څخه جوړ یو سند بولي ^[3]. د تړون د شرایطو له مخې، ایران ته اوس د تېلو د پلور اجازه ورکړل شوې ده ^[4]. دا تړون همدارنګه د هرمز تنگې د بیا खुल کیدو ډاډ ورکوي، چې د نړیوالو کښتیو لپاره یوه حیاتي لاره ده ^[2], ^[5].

پریزیډنت Donald Trump وویل چې د دې تړون اعلان د دې اونۍ په پیلا کې شوی و ^[2]. دا یادښت د یوې لنډمهاله چوکاټ په توګه کار کوي ترڅو tensãos کم کړي، په داسې حال کې چې دواړه هیوادونه د یوې دغمه حل لارې لپاره کار کوي. د اوسنیو شرایطو له مخې، دواړو هیوادونو ته د یو جامع وروستي تړون د مذاکراتو لپاره ۶۰ ورځې وخت ورکړل شوی ^[4].

د یاد سند د وضعیت په اړه راپورونه توپیر لري. ځینې سرچینې وايي چې دا تړون یو لاسلیک شوی سند دی چې اوس مهال نافذ دی ^[2]، خو ځینې نور راپورونه یې د یادښت مسودې (draft) په توګه یادوي ^[6]. سره له دې توپیرونو، اصلي هدف لا هم د ایران د تېلو د صادراتو د وړتیا بحالی کول او د سیمې ثبات تامینول دي ^[4], ^[5].

دا ۶۰ ورځنه موده ډیپلوماټانو ته د پخوانیو شکایتونو او امنیتي اندیښنو د حل لپاره یو سخت مهالوار وړاندې کوي. د دې یادښت بریالیتوب د دواړو اړخونو لخوا د ceasefire (توګوالي) درناوي او د مهالوار پای ته رسیدو وړاندې د یوې وروستۍ موافقې ترلاسه کولو وړتیا ته تړلی دی.