امریکا او ایران د ۲۰۲۶ کال د جون ۱۴ نیټې ته د جګړو د پایپراو او د هرمز تنگې د بیا خلاصولو لپاره یو تفاهمي یادښت ته ورسېد [1, 2].
دا تړون د نړۍ د یوې ستراتیژیکې لاره څخه د تېرو د تیلاً د آزاد جریان په ريستور کولو سره د نړیوالو انرژۍ بازارونو د ثبات کولو هدف لري. د دې اعلان څخه وروسته، د تیلاً بیې ۴ ډالره ټیټې شوې [1].
د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف د دې مذاکراتو لپاره د منډوګیرۍ رول لوبوي. د رسمي اسنادو لاسلیک جمعې په سویټرلند کې ترسره شو [1, 2].
د تړون د شرایطو سره سم، د ایران د بنډرو امریکایي بحری blockade به پای ته ورسېږي. ډونالډ ټرمپ وویل چې د هرمز تنگه به «بېلګنه» (toll free) وي [1]. دا ګام د دواړو هیوادونو ترمنځ د یوې جګړې څخه وروسته راغی چې درې نیمې میاشتې продълې وه [3].
یو ایراني چارواک وویل چې د هرمز تنگې له لارې به خوندي تېرونه تضمین شي [4]. دا تړون د میاشتو militari tension او اقتصادي ګډوډۍ څخه وروسته په سیمه ییزه ډینامیک کې یو ناڅاپي بدلون ښيي.
شهباز شریف وویل چې د اسنادو لاسلیک به جمعې ترسره شي [2]. دا تړون د جګړې پر سمدستي توقف او په سیمه کې د نړیوالې بحري تجارتي خنډونو د لیرې کولو تمرکز کوي.
“د هرمز تنگه به «بېلګنه» وي او د ایران د بنډرو امریکایي بحری blockade به هم پای ته ورسېږي.”
د هرمز تنگې بیا خلاکول د نړیوالو تیلاًو د supplied لپاره یو kritikal bottleneck لیرې کوي، چې احتمالاً به د انرژۍ په بیو کې نوسې (volatility) کمې کړي. د پاکستان د منډوګیرۍ او سویټرلند د بې طرفه ځای په کارولو سره، امریکا او ایران د یوې لنډې خو سختې نظامي جګړې د حل لپاره یو ډیپلوماټیک چینل رامینځه راوستی چې نړیوال اقتصادي ثبات ته یې ګواړه اچولې وه.
