پرزېډنت Donald Trump د دوه咩لاوې ceasefire اعلان کړ [1] چې شرط یې د ایران لخوا د هرمز تنگښت (Strait of Hormuz) سمدستي او خوندي پرانیستلو ډاډ دی.
د دې تنکې اوبو لارې کنټرول د نړیوالې انرژۍ د امنیت لپاره خورا مهم دی. څرنګه چې دا تنگښت خلیج فارس او عمان خلیج سره وصلوي، نو د ترافیک هر ډول محدودیت نړیوالو بازارونو ته د تیلو اوK shipping جریان ګواښوي.
Trump د می په 21مه وویل چې امریکا به دا تړاو هغه وخت تطبیق کړي چې ایران د اوبو لارې د بشپړ، سمدستي او خوندي پرانیستلو سره موافقه وکړي [1]. دا ډیپلوماټیک فشار د tensão د یوې شدیدې دورې څخه وروسته راغلی، چې پکې ایران هڅه کوله د خپل جغرافیایي موقعیت څخه ګټه پورته کړي ترڅو اقتصادي او سیاسي امتیازات ترلاسه کړي.
په ځانګړې توګه، ایران غوښتل چې د هغې د کښتۍو لپاره چې له دې تنگښت څخه تېرېږي، یو toll system (د ټاکس نظام) پلي کړي. د بهرنیو چارو sekretary Marco Rubio د می په 22مه وویل چې په هرمز تنگښت کې د tolling system د رامنځته کولو لپاره د ایران هڅه د منلو وړ نه ده [2].
د خلاصو اوبو لارو د ساتنې لپاره د امریکا هڅو کې نړیوال همکاري شاملې دي. Trump وویل چې د چین د پرزېډنت Xi Jinping په ګډون په خبرو اترو کې باید د هرمز تنگښت خلاص پاتې شي [3].
سره له دې چې ceasefire وړاندیز شوی، وضعیت لا هم ناڅرګند دی. راپورونه ښيي چې امریکايي ځواکونو په تنگښت کې د ایران بریدونه ودریدل، چې دا ښيي تړاو تر سخت فشار لاندې دی [2]. دا جګړه د امریکا په بیان کې یو بدلون څرګندوي، ځکه Trump د اوبو لارې د کنټرول لپاره د ایران حقیقي ځواکAcknowledged کړی دی [4].
ایران لا هم دې تنگښت ته د بهرنیو ځواکونو د فشار لپاره د خپل اصلي ستراتیژیکي شتمنیا په توګه ګوري. امریکا ټینګار کوي چې د تجارتي کښتۍو د تېرېدو د پيسو ترلاسه کولو یا د دوی د لارې د بندولو هر ډول کوشش د navigation د آزادۍ په اړه نړیوالې normas نقضوي.
“"په هرمز تنگښت کې د tolling system د رامنځته کولو لپاره د ایران هڅه د منلو وړ نه ده."”
اوسنی stalemate د بحري قوانینو او د انرژۍ اقتصادیاتو ترمنځ یو لوړ خطرناک شرط دی. ایران د ټاکسونو د پلي کولو په هڅه کولو سره، د امریکا او د هغې د ملګرو عزم ازمایي چې د آزاد navigation اصل defend کړي. د امریکا لخوا د conditional ceasefire کارول داسې یوه ستراتیژي وړاندې کوي چې پکې نظامي deterrence او ډیپلوماټیکې لارې یوځای کړل شوي ترڅو د یوې بشپړې بحري جګړې څخه ډډه شي، چې احتمالاً به د تیلو نړیوال قیمتونه لوړ کړي.
