د هرمز تنگې د لاسرسۍ په اړه د امریکا او ایران ترمنځ ټکر

د بحري tensão یوې موده след، متحده ایالات او ایران د هرمز تنگې د بېرته خلاصیدو په اړه متناقضه حالتونه راپور کوي.

د دې تنګې لارې کنټرول د نړیوالو انرژۍ بازارونو لپاره خورا مهم دی ځکه چې دا بصره خلیج له عمان خلیج سره نښلوي. په دې محور کې د търکي کښتۍ په تګ او راتګ کې هر ډول ګډوډوالی کولی شي سمدستي د تېلو بیې په لوړولو او په نړیواله perdagangan کې د ناثباتۍ سبب شي.

د دې تنگې د اوسني حالت په اړه راپورونه لا هم متناقض دي. ځینې سرچینې د اوبايي لارې خلاصیدل د ښه خبرو په توګه بیان کړي، پداسې حال کې چې نورو راپورونو ته اشاره کړې چې ایران یو ځل بېرته د هرمز تنگه تړلې او پر کښتۍو یې برید کړی ^[3]. دا پرمختګونه د یوې داسې ناثابته دورې څخه وروسته راغی چې پکې ایران هڅه کوله امریکا مجبور کړي چې د ایراني بندرونو بحري بلاک (بندیز) پای ته ورسوي [1, 4].

د دې کړکېچ د حل لپاره ډیپلوماټیکې هڅې د کال په پیل کې پیل شوې. ایران د 2024 کال د اپریل په 27م د تنگې د بېرته خلاصولو وړاندیز وکړ [ la 1]. د دې مذاکراتو په تعقيبه، ولسمشر ډونالډ ټرمپ د 2024 کال د می په 4مه وویل چې امریکايي ځواکونه به د کښتۍو د خوندي تګ او راتګ ډاډمنولو لپاره په تنگه کې لارښوونه وکړي ^[2].

د دې اعلانونو څخه وروسته وضعیت په چټي ډول خراب شو. امریکايي بحري ځواکونو د ځان دفاعي بریدونه پیل کړل، ځکه چې راپورونه ښيي چې د دوی جنګي کښتۍ تر حملې لاندې راغلې ^[4]. دا پوځي اقدام د هغو راپورونو سره یوځای شو چې ویل یې د ایراني ځواکونو لخوا دا اوبايي لاره یو ځل بېرته تړل شوې ^[3].

امریکا وویل چې د търکي کښتۍ د بحالیست او د نړیوالو اوبو د ساتنې لپاره د هغې بحري شتون اړین دی. ایران لا هم د تنگې لاسرسیتوب د خپلو بندرونو څخه د امریکايي بحري محدودیتونو د لیرې کولو سره تړاو ورکوي [1, 4].