امریکا او ایران په دې میاشت کې د 적اوتیو د پایپراو او د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) له لارې د بحري ترافیکو د بشپړ بحالیدو لپاره یو تړون لاسلیک کړ [1].
دا تړون خورا مهم دی ځکه چې هدف یې د制 sanctions لڅول او د عمان او ایران ترمنځ د دې تنخې د بیا خلاصولو له لارې د نړۍ د تېلو او تجارتي جریانونو ثبات تامینول دي [2, 3].
د تړون د وخت په اړه راپورونه توپیر لري. ځینې سرچینې وايي چې دا تړون تېره یکشنبه اعلان شوی [1]، پداسې حال کې چې نور راپورونه ښيي چې تړون په حقیقت کې د مې 28 ورځې په پنجشنبه کې لاسلیک شوی [4].
دا تړون د یوې سختې ناثاباتیې له دورې وروسته راغلی چې د 111 ورځو لپاره یې کښتۍ بندې کړې وې [5]. د دې حل هدف د امریکا او ایران ترمنځ د جګړې پای او د هغه بلاک (blockade) لیرول دي چې نړیوالې انرژي بازارونه یې تر заплаساس کړې وې [2, 4].
د تړون د اعلان په اړه مختلف روایتونه شته. په یو راپور کې ویل شوي چې د امریکا ولسمان Donald Trump او د پاکستان لومړی وزیر Shehbaz Sharif یکشنبه دا خبرونه خپاره کړی [1]. بل راپور وايي چې Trump او د ایران ولسمان لومړنی تړون لاسلیک کړی [3].
دا 14 ماده ایی تړون د جګړې د جامع پای لپاره هڅه کوي [3]. د هرمز تنگې ته د لاسرسۍ په بحالولو سره، دواړه هېوادونه د تجارت نورمالیزولو او د هواي حملو او بحري ټکرونو د احتمالاتو کمولو هدف لري [4].
د امریکا چارواکو او د ایران استازو د دې سوله تړون د لومړني او سمدني هدف په توګه د کښتۍ لارو د بحالیدو څخه تمرکز کړی [1, 2]. تمه کیږي چې دا ګام به د اوږد مهال بندیز له امله رامنځه شوی اقتصادي فشار کم کړي [5].
“دا تړون خورا مهم دی ځکه چې هدف یې د制 sanctions لڅول او د نړۍ د تېلو او تجارتي جریانونو ثبات تامینول دي.”
د هرمز تنگې بحالیول د نړیوال اقتصاد لپاره یو اصلي geopolitical choke point لیروي. څرنګه چې د نړۍ د پټرولیم یو لوی برخه له دې تنخې څخه تېریږي، دا تړون احتمالاً د انرژۍ د یوې دوامداره نړیوالې بحرنې مخه نیسي او د امریکا او ایران په اړیکو کې د ډیپلوماټیک ثبات په لور د ستراتیژیک بدلون نښه ده.
