امریکا د 2026 کال د جون د 26مې په نېټه د ایران پر هدفونو هوايي حملې پیل کړې او دوه ایرانیان ډرونان یې وویشتل [1], [2].

دا نظامي اقدامات د نړۍ د تېلونو د یوې اصلي ستراتیژیکې نقطې ثبات ته ګواښ رسولي او د دواړو هیوادونو ترمنځ د tensione د شدیدې زیاتوالي نښه ده. دا شخاره د هرمز تنگې محور ګرځي، چیرې چې Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) नुकې پر یوې مال‌بردارې ژورۍ برید کړی [1], [3].

ولسمان Donald Trump (R-TX) وویل چې دا وضعیت "ناپوهه" دی [1]. د امریکا نظامي ځواب د IRGC د برید په ځواب کې و چې د تنگې په نږدې دوه ډرونان ووژل [2]. په داسې حال کې چې امریکا خپل نظامي عملیاتونه دوام ورکوي، ایران د ټولو تېل‌بردارو ژورۍ لپاره د هرمز تنگې د بشپړ تړلو اعلان کړی [4].

دا بندیز د 2026 کال د جون د 14مې د پخوانیو راپورونو خلاف دی، چې اشاره یې کوله امریکا او ایران د دې اوبايي لارې د بیا खुल کولو په اړه یوې موافقې ته رسیدلي دي [5]. د سیمې ناثاباتیټو د امریکا د استخباراتي چاروOfficials ته دې اړ کړې چې ووایي ایران کولی شي په خپله خوښه د هرمز تنگې ته لاسرسی په مؤثره توګه بند کړي [6].

سره له دې چې حملې دوام لري، ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې ډیپلوماټیک لاره لا هم خلاکه ده. ولسمان Trump وویل چې د ویک‌ایکن په جریان کې د سولې تړون امکان شته [2]. خو د جون د 26مې هوايي حملې ښيي چې د دې ډیپلوماټیکو هڅو ترڅنګ نظامي زیاتوالی অব্যাহত دی [1].

نړیوال څارونکو د دې ناثاباتیټو په اړه سخت اندیښمنګیر реакции ښکاره کړی. Antonio Guterres وویل چې هغه د دې پرمختګونو له امله "پخې اندیښمن" دی [2]. سیمه لا هم په لوړه alerta کې ده ځکه چې امریکا د بحري ترانزیټ د خوندیتوب لپاره د Oman په نږدې خپل حضور ساتي [1], [3].

“"ایران کولی شي په خپله خوښه د هرمز تنگې ته لاسرسی په مؤثره توګه بند کړي"”

د ایران لخوا د هرمز تنگې تړل کېدل او د امریکا د ځوابیا حملې، د نړیوالو انرژۍ بازارونو لپاره یو لوړ خطرناک چاپت رامینځه راوړي. څرنګه چې د نړۍ د تېلونو یوه لویه برخه د دې تنخې لارې څخه تېرېږي، هر ډول Prolonged blockade یا دوامداره نظامي conflict کولی شي د قیمتونو شدیدې نړیوالې زیاتوالی رامنځه راوړي او نړیوال تجارت ګډوډ کړي.