د پنجشنبې په ورځ، د 2024 کال د مای 26 څخه وروسته د تېلو بیې لوړې شوې، ځکه امریکا په ایران کې پر ځینو هدفونو نوې پوځي حملې پیل کړې [1, 2].
د بیو دا زیاتوالی د بازار د ګډونوالو ترمنځ د دې اندېښنې انعکاس دی چې دا حملې ممکن د سیمې یو پراخ conflict ته leading شي. داسې یو escalation د تېلو د ترانسپورت مهمې لارې او د نړیوالې عرضې ثبات ته ګواښ جوړوي، چې د خام تېلو لګښتونو ته یو مهم geopolitical risk premium زیاتوي [1, 3].
د بیو د زیاتوالي د کچه په اړه راپورونه توپیر لري. ځینې معلومات ښيي چې د تېلو بیې نږدې 3 سلنه زیاتې شوې [1]، پداسې حال کې چې نور راپورونه وايي چې دا زیاتوالی له 3 سلنه څخه ډېر [3] یا حتی له 4 سلنه څخه زیات [6] و.
ځینې benchmarks د پام وړ بدلونونه ښيي. د جولای د لېږد لپاره د WTI crude futures بیه تقریباً 92.7 ډالرو ته ورسېده [1]. د Brent crude futures بیه تقریباً 95.4 ډالرو ته ورسېده [1]. نورو راپورونو ته اشاره کړل چې د conflict panahon کې د تېلو بیه له 81 ډالرو څخه پورته شوې وه [5].
د بازار تحلیلګرانو وویل چې دا volatility د یوې اوږدې جګړې د احتمالي امکان له امله ده. د عرضې د shock ویره ډېری وخت търګران دې ته اړوي چې د کمښت په anticipation بیې لوړې کړي، که څه هم تر اوسه فزیکي инфраструкچر ته زیان رسیدلی وي او یا نه [1, 3].
دا حملې په داسې وخت کې وشوې چې په منځني خشر کې ترینګتیا لوړه وه. څرنګه چې ایران د shipping lanes د کلیدي لارو په اړه ستراتیژیک موقعیت لري، هر ډول مستقیم پوځي engagement د نړیوالو بازارونو ته د تېلو د جریان د ګډوډۍ احتمال زیاتوي [1, 5].
“د پنجشنبې په ورځ د تېلو بیې نږدې 3 سلنه زیاتې شوې”
د تېلو د بازار سمدستي عکس العمل ښيي چې کله د منځني خشر ثبات له خطر سره مخ وي، د انرژۍ نړیوال قیمتونه څومره نازک وي. د 'risk premium' په قیمت کې شاملولو سره، търګران نه یوازې اوسنیو پېښو ته، بلکې د systemic supply shock احتمال ته reacted کیږي. که conflict د ستراتیژیکو اوبایي لارو د تړلو ترAside ورسېږي، په دې benchmarks کې لیدل شوی volatility ممکن په نړیوال اقتصاد کې پراخ inflationary pressure ایجاد کړي.
